اشباع بیمارستان‌ها با مبتلایان به کرونا در ایران

معاون کل وزارت بهداشت در تشریح وضعیت کرونا در کشور هشدار داد: «وضعیت اصلا خوب نیست و تقریبا کل کشور وضعیت قرمز دارد». ناهید خداکرمی، عضو شورای شهر تهران نیز گفته است، «همه تخت‌های مراقبت‌های ویژه در تهران به بیماران کرونا اختصاص یافته است.»

طبق گفته ایرج حریرچی معاون وزیر بهداشت: «تهران منبع پخش کرونا در کشور شده است و تا زمانی که بستری‌ها کاهش نیابد، مرگ ۲۰۰تایی مهمان ما است.» این در حالی است که بیشتر گزارش‌ها از داخل ایران حکایت از اشباع ظرفیت بیمارستان‌ها در پذیرش بیماران کرونا دارد. گفته می‌شود بیماران بسیاری به دلیل نبود فضای بستری در بیمارستان‌ها به خانه بازگردانده می‌شوند و جان خود را از دست می‌دهند.

طی هفته‌های گذشته پر شدن ظرفیت تخت‌های بیمارستانی در بیشتر استان‌ها و شهرهای ایران بارها مطرح شده است. در تیرماه ویدیویی در شبکه‌های مجازی منتشر شد که بیماران کرونا را در حالی که به دستگاه اکسیژن وصل بودند در حیاط بیمارستان مسیح دانشوری تهران یا داخل اتومبیل‌های خود نشان می‌داد. این ویدیو گویای نبود ظرفیت برای بستری بیماران، داخل بیمارستان مسیح دانشوری بود که در نیمکت‌های محوطه بیرونی بیمارستان یا در پارکینگ بیمارستان فضایی را به آنها اختصاص داده بودند. در روزهای گذشته نیز تلویزیون رسمی ایران در گزارشی نشان داد که یکی از بازیگران سینما و تلویزیون ایران (کیانوش گرامی) به دلیل کمبود تخت بیمارستانی از بیمارستان به خانه منتقل و در خانه شخصی‌اش بستری شده و تیم پزشکی با دستگاه مخصوص اکسیژن به خانه‌اش مراجعه کرده‌اند.

ایرج حریرچی معاون وزیر بهداشت می‌گوید روزانه چهار هزار مبتلا به کرونا در ایران بستری می‌شوند در حالی که به درستی مشخص نیست که آیا بیمارستان‌های تهران و سایر شهرها و مراکز استان‌ها آنگونه که مقام‌های رسمی ادعا می‌کنند ظرفیت بستری روزی چندصد بیمار را دارند؟

ششم اسفند ماه حسن روحانی در حضور خود در اولین جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا گفت: «اگر تخت بیمارستانی مورد نیاز باشد نیروهای مسلح ما در این خصوص هم آماده‌اند. اگر در یک جایی بیمارستان صحرایی فوری مورد نیاز باشد نیز این نیرو کاملا آماده است. بنابراین نیروهای مسلح به طور کامل در کنار این ستاد ملی و در کنار وزارت‌خانه‌اند برای این که مشکلی برای درمان مردم پیش نیاید.» هرچند رئیس جمهور ایران از فوریت حضور نیروهای مسلح در ساخت بیمارستان صحرایی سخن گفته است ولی به نظر می‌رسد بیماران بسیاری در ایران امکان بستری شدن در بیمارستان‌ها را ندارند. شرایط در ایران مشابه روزهای اولیه شیوع کرونا در دنیا و حتی در ایران است. این در حالی است که در بیشتر کشورهای دنیا بسیاری از محدودیت‌ها برداشته شده است و آمار مبتلایان و جان‌باختگان نیز کاهش داشته است. به گفته ناهید خداکرمی عضو شورای شهر تهران: «آمار جان‌باختگان فعلی در تهران تقریبا آمار مشابه هفته اول فروردین است.»

بررسی گزارش‌های خبرگزاری‌های رسمی در ایران، تصویری واقعی‌تر به خواننده می‌دهد. برای نمونه رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در ۲۷ خرداد ماه از افزایش ۵۰ درصدی ابتلا به کرونا در این استان و وضعیت قرمز آن گفته است. طبق گفته این رئیس دانشگاه این استان هر روز نیازمند ۴۸ تخت برای بستری کردن مبتلایان جدید است.

به گفته مقام‌های رسمی بندرعباس در خرداد ماه بیش از ۸۵ درصد از تخت‌های بیمارستانی در بندرعباس تکمیل بوده است. به گفته این مقام‌های رسمی در صورت تداوم روند افزایشی ابتلا به کرونا تعداد تخت‌ها جوابگوی نیاز نیست. طبق آمارهای رسمی در استان هرمزگان ۵۰۰ تخت ویژه بیماران مبتلا به کووید ۱۹ موجود است که بیشتر آنها پر است و تعداد بیماران نیازمند بستری از تعداد ترخیصی‌ها در این استان بیشتر است. ۲۰ خرداد ماه سخنگوی وزارت بهداشت ایران از نیاز سه برابری به تخت‌های بستری در استان هرمزگان خبر داد. این استان برای ماه‌های متوالی در فهرست استان‌های قرمز و بحرانی در خصوص ابتلا به کرونا بوده است.

کمبود زیرساخت‌های بهداشتی در سیستم سلامت ایران در خلال بحران‌هایی چون سیل، زلزله و اتفاقی همچون کرونا خود را نمایان می‌کند. مساله‌ای که مقام‌های رسمی در این کشور نیز به درستی به آن واقفند. در سال ۱۳۹۶ معاون درمان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تشریح سند ملی درمان ۱۴۰۴ ایران گفت بر اساس این سند تا سال ۱۴۰۴ تعداد تخت‌های بیمارستانی کشور از حدود ۱۲۰ هزار تخت فعلی به حدود ۲۱۳ هزار تخت می‌رسد و تقریبا دو برابر می‌شود.

گزارش های رسمی از ایران حکایت از این دارد که سه سال پیش به ازای هر هزار نفر حدود ۱/۰۳ تخت بیمارستانی در کشور موجود بوده است. درسند ملی درمان که برای سال ۱۴۰۴ تدوین شده است رشد تورم سالانه ۱۲ تا ۱۴ درصد برای بخش درمان در نظر گرفته شده که خود نشان‌دهنده این است که این سند بر اساس واقعیات و ظرفیت‌های اقتصادی کشور تدوین نشده چرا که تا خرداد ماه امسال تورم در ایران به ۳۰ درصد رسید.

بر اساس گزارش تیرماه سال ۹۸ که بهزاد کلانتری مدیرکل دفتر مدیریت بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی وزارت بهداشت اعلام کرده است ۶۲۴ بیمارستان دانشگاهی در کشور فعال بوده که دارای ۹۷ هزار و ۲۰۵ تخت بیمارستانی هستند و در مجموع در هزار مرکز درمانی ۱۴۰ هزار و ۸۵۹ تخت بیمارستانی موجود است.

بر اساس گزارش بانک جهانی تا سال ۲۰۱۲ ایران به لحاظ برخورداری از تخت بیمارستانی پائین‌تر از میانگین جهانی قرار گرفته است. در حالی که میانگین جهانی تعداد تخت بیمارستانی به ازای هر هزار نفر جمعیت در سال ۲۰۱۲ برابر با ۳/۱ بوده است این رقم برای ایران برابر با ۱/۸ تخت بیمارستانی به ازای هر هزار نفر برآورده شده است. این شاخص برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا معادل ۵/۴ تخت به ازای هر هزار نفر عنوان شده است.

منبع: سایت بریتانیائی ایندیپندنت به زبان فارسی، ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۰