همزمان با اعتصاب بخش قابل توجهی از بازاریان در تهران در روز دوشنبه هشتم دیماه ۱۴۰۴ که در اعتراض به بیعملی حکومت در برابر افزایش قیمت ارز و طلا آغاز شده، شاخص کل بورس ایران سقوط و اکثر نمادها منفی شدند.
در شرایطی که بازار بورس ایران با حمایت دولت طی روزهای گذشته روندی صعودی را طی کرده و در نخستین ساعات فعالیت بازار در روز دوشنبه هشتم دیماه نیز شاخص مثبت بود اما پس از ساعتی روند بازار تغییر جهت داد و شاخص کل منفی شد.
شاخص کل بورس ایران در روز دوشنبه، با ریزش ۳۶ هزار و ۶۶۸ واحدی نسبت به روز گذشته، در تراز ۴ میلیون و ۱۲۳ هزار و ۹۶۰ واحد ایستاد.
شاخص هموزن نیز که نشاندهنده وضعیت کلیت بازار و شرکتهای کوچکتر است، با افت ۱/۲۵ درصدی مواجه شد و به سطح یک میلیون و ۱۳۳ هزار واحد عقبنشینی کرد.
همچنین روند خروج پول از بازار نیز با سرعت روبرو شد بطوریکه تا ساعت ۱۰:۲۰ صبح حدود ۱/۱ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شده است. این خروج نقدینگی در کنار تراز منفی ۷۵۲ میلیارد تومانی صندوقهای درآمد ثابت، حکایت از خروج همزمان پول از سهام و اوراق کم ریسک دارد.
کارشناسان معتقدند یکی از نکات نگرانکننده در معاملات امروز بازار بورس ایران، تفاوت معنادار سرانه خرید و فروش حقیقی است. در حالی که سرانه خرید هر کد حقیقی حدود ۷۴.۸ میلیون تومان ثبت شده، سرانه فروش به عدد ۱۰۱ میلیون تومان رسیده است.
سقوط شاخص بازار بورس همزمان با افزایش افسارگسیخته قیمتها در بازار ارز و طلا، و همچنین اعتصاب بازاریان است. روز یکشنبه هفتم دیماه پس از افزایش قیمت دلار به بیش از ۱۴۴ هزار تومان و قرار گرفتن قیمت سکه در مرز ۱۶۹ میلیون تومان، بازاریان در چند بازار پایتخت کرکره مغازهها را پایین کشیدند و اعتصاب کردند.
در نقاط مختلف پایتخت از جمله بازار علاءالدین، میدان شوش تهران (پاساژ ایرانیان) از بعد از ظهر روز یکشنبه اعتصابات آغاز شد. این اعتصاب در روز دوشنبه هشتم دیماه ادامه یافته و کسبه از جمله در «بازار بزرگ تهران»، و خیابانهای لالهزار، سعدی و «ملت» و بازار «بینالحرمین» و پاساژ کاشانی در اعتصاب به سر میبرند.
در شرایطی که ماههاست بخشهای مختلف اقتصاد ایران با تلاطم شدید ناشی از مشکلات ساختاری و پیامدهای تشدید تحریمها روبروست، و رکود تورمی عمیقتر شده است، بازار بورس با رشد شاخص روبرو بوده است.
بخشی از کارشناسان معتقدند دولت پزشکیان نیز مانند دولت حسن روحانی، با ایجاد رشد کاذب در بازار بورس به دنبال جذب سرمایه و جبران کسری بودجه بوده است؛ موضوعی که از سوی وزیر اقتصاد انکار شده است.
علی مدنیزاده وزیر اقتصاد هفته پیش مدعی شد «دولت بههیچعنوان قصد ندارد کسری بودجه را از طریق بازار سرمایه تامین کند. واگذاری شرکتهای دولتی از مسیر بورس، نه برای جبران کسری، بلکه در چارچوب اجرای احکام قانون بودجه و تحقق خصوصیسازی واقعی انجام خواهد شد.»
با اینهمه پیشبینی کارشناسان بازار سرمایه نشان از ریسک در بازار بورس و احتمال موقتی بودن رشد فزاینده این بازار بود. مهدی دلبری، کارشناس بازار سرمایه اواخر آذرماه در گفتوگو با وبسایت «تجارتنیوز» رکوردشکنیهای اخیر شاخص کل بورس را نشانهای از بهبود واقعی وضعیت بازار سرمایه نمیدانسته بود.
این کارشناس بازار سرمایه صعود روزهای اخیر را «عمدتا اسمی و ناشی از تورم» ارزیابی کرده و معتقد بود بهبود وضعیت فروش شرکتها برای جبران کاهش حاشیه سود و انتظارات تورمی کافی نیست.
علیرضا سادات کارشناس بازار سرمایه نیز در نخستین ساعات روز دوشنبه هشتم دیماه و ساعتی پیش از آنکه روند بازار بورس منفی شود، در گفتوگو با روزنامه «شرق» از وجود ریسک در بازار سرمایه و ناپایدار بودن صعودهای پیدرپی روزهای گذشته خبر داده بود.
این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرده بود «بازار سرمایه ایران در ابتدای زمستان، در وضعیتی دوگانه قرار دارد؛ از یک سو انتشار گزارشهای مطلوب شرکتها، آرامش نسبی سیاسی و اخبار مثبت صنایع، امید تازهای به سهامداران داده است. از سوی دیگر، نرخ بهره بیسابقه و فشار عرضه اوراق دولتی، همچون دیواری بلند در برابر رشد سریع بازار ایستادهاند. در چنین شرایطی، بورس بیش از هر زمان دیگری به روند دلار و تورم توجه می کند. البته نباید فراموش کرد که اصلاحات ساختاری و بودجهای میتواند مسیر پایدار و رو به رشد بورس را رقم بزند.»
او درباره چشمانداز بازار سرمایه توضیح داده بود «پیشبینی قطعی درباره آینده بازار دشوار است، اما میتوان گفت بورس از فضای منفی فاصله گرفته و روندی رو به بهبود را آغاز کرده است. هرچند این مسیر یکنواخت نیست، اما شرایط فعلی نشاندهنده اوضاع نسبتاً مناسب بازار است و میتوان با انتظارات معقول، به آینده در ماه پایانی پاییز خوشبین بود.»
علیرضا سادات افزوده بود جهش قیمت دلار نقش اصلی را در جهتدهی بازار ایفا میکند» و «با وجود این روند مثبت، جریان نقدینگی قدرتمند هنوز وارد بازار نشده و سرمایهگذاران بزرگ با احتیاط نظارهگرند.»
این کارشناس تأکید کرده بود که «ریسک قطعی گاز در زمستان همچنان تهدیدی جدی برای صنایع و نمادهاست.»
سادات با تاکید بر اینکه نمی توان رفتار سیاستگذاران را پیشبینی کرد و این اثر مخربی بر اقتصاد دارد، گفته بود «آشفتگی اخیر در بازار نهادههای دامی بار دیگر نشان داد سیاستهای اشتباه گذشته مانند ارز ترجیحی، هزینههای سنگینی بر اقتصاد تحمیل کردهاند. همزمان، نرخ بهره اوراق دولتی برای نخستینبار به مرز ۴۰ درصد رسیده است؛ عاملی که بازارهای مالی را «یخزده» و مانع رشد سریع بورس شده است. عرضه بیرویه اوراق دولتی و پیشبینی انتشار بیش از ۹۰۰ هزار میلیارد تومان اوراق در بودجه، فشار مضاعفی بر بازار وارد خواهد کرد.»
برگرفته ای از سایت کیهان لندن، 5 ژانویه 2026