با گذشت ۱۲ روز از جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی، اقتصاد ایران همچنان وضعیت نیمهتعطیل دارد. بازارهای مختلف در حالی تعطیل و نیمه تعطیل هستند که فعالان صنعتی تداوم جنگ را تهدیدی برای صنایع کوچک و بزرگی میدانند که در سالهای گذشته با وجود رکود تورمی و بحرانهایی نظیر کمبود انرژی به دشواری فعالیت خود را ادامه داده بودند و در شرایطی شکننده قرار داشتند.
در طول ۱۲ روز حملات نظامی گسترده اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی، بازارهای مختلف در کشور با رکود و تعطیلی روبرو شدند. رکود در بازارهایی نظیر بازار مسکن و اتومبیل عمیقتر از گذشته شده و برخی بازارها در شهرهایی که زیر حملات سنگین موشکی اسرائیل و آمریکا قرار دارند کاملا تعطیل شدهاند.
اگر چه دولت توانسته در ۱۲ روز گذشته، که مدتی طولانی برای یک جنگ نظامی نیست، زنجیره تامین موادغذایی و دارو را فعال نگه دارد، اما افزایش قیمت در برخی کالاهای خوراکی نمایان شده است. گزارشهای میدانی حاکی از آنست که به طور میانگین قیمت هر کیلو تخممرغ از حدود ۲۸۰ هزار تومان به ۳۴۰ هزار تومان و قیمت هر کیلو ران مرغ از کیلویی ۱۹۵ هزار تومان به حدود ۲۳۰ هزار تومان افزایش یافته است. قیمت میوه و صیفیجات نیز با افزایش روبرو بوده بهطوریکه قیمت هر کیلو گوجهفرنگی و خیار حدود ۱۵ هزار تومان نسبت به پیش از آغاز جنگ گرانتر شده است.
گرانی موادغذایی و همچنین هزینه اجاره اقامتگاه و خانههای توریستی در استانهایی که میزبان شهروندان جنگزده هستند از جمله در استانهای گیلان، مازندران، اردبیل و گلستان نسبت به میانگین کشوری بالاتر بوده است.
همچنین کالاهایی که در شرایط جنگی شهروندان اقدام به خرید و نگهداری آنها میکنند از جمله نوار بهداشتی، پوشک بچه، برنج، روغن و حبوبات نیز بیشتر در معرض افزایش قیمت قرار داشتند.
در بخشهای تولیدی و صنعتی وضعیت هشدارآمیز گزارش شده است. فعالان صنعتی تداوم جنگ را تهدیدی برای صنایع کوچک و بزرگی میدانند که در سالهای گذشته با وجود رکود تورمی و بحرانهایی نظیر کمبود انرژی به دشواری فعالیت خود را ادامه داده بودند و در شرایطی شکننده قرار داشتند.
از سوی دیگر آغاز حملات به زیرساختها که در هفته دوم جنگ آغاز شده نیز بر نگرانی صنعتگران افزوده است. برخی صنعتگران معتقدند بمباران در شهرکهای صنعتی میتواند تهدیدی جدی علیه صنایع ایران باشد.
مرتضی حاجی آقامیری، عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران، اعلام کرده در صورت طولانی شدن جنگ وضعیت واحدهای تولیدی بحرانیتر خواهد شد و احتمال توقف و یا کاهش ساعتهای کاری افزایش خواهد یافت.
به گفته این فعال صنفی «پیش از جنگ نیز بسیاری از واحدها با شرایط بحرانی دست و پنجه نرم میکردند، اما در حال حاضر این روند بحرانیتر خواهد شد و احتمال توقف و یا کاهش ساعتهای کاری افزایش خواهد یافت و این روند در طولانی مدت میتواند روند تعدیل نیرو را بیشتر کند.»
او تإکید کرده که «در این شرایط، واحدها با کمبود مواد اولیه، کمبود نقدینگی و مشکلاتی از این دست روبرو خواهند شد و این امر میتواند روند تولید را کندتر یا با مشکل روبرو کند.»
یکی از مشکلاتی که مرتضی حاجی آقامیری به آن اشاره کرده اختلال در حمل و نقل در بنادر جنوبی ایران به عنوان شاهراه اصلی صادرات و واردات کشور است. او توضیح داده «به دلیل اینکه بیشترین مبادلات تجاری ما از جنوب کشور صورت میگیرد، با طولانی شدن جنگ و بستهشدن تنگه هرمز، آنچه مسلم است علاوه بر اینکه تأمین کالاهای اساسی با مشکل مواجه خواهند شد، تأمین مواد اولیه واحدهای تولیدی نیز با مشکل روبرو خواهد شد و این امر توقف بنگاههای صنعتی را به همراه خواهد داشت. »
عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران معتقد است تهدید برای صنایع کوچکتر بیشتر است: «تابآوری صنایع کوچک بسیار پایین است و اتفاقات اخیر هم بر شکنندهتر شدن این صنایع اضافه کرده است، اما در شرایطی که جنگ کوتاهمدت باشد، میتوانند از این بحران عبور کنند، این واحدها در صورتی با مشکل مواجه خواهند شد که زیرساختها مورد آسیب قرار گیرند و در این شرایط، نه تنها صنایع کوچک و متوسط که صنایع بزرگ هم آسیب خواهند دید. با این شرایط میتوان گفت در صورتی که زیرساختها آسیب ببینند صنایع نابود خواهند شد و در شرایط کامل بحرانی قرار خواهند گرفت.»
برگرفته ای از سایت کیهان لندن، 17 مارس 2026