بر اساس گزارشها ساختار سرکوب در ایران با حملات نظامی اسرائیل و آمریکا تضعیف شده و دامنه حملات به هدف گرفتن نیروهای بسیجی مستقر در ایستهای بازرسی خیابانی رسیده است. در مقابل جمهوری اسلامی برای نمایش «اقتدار» به مردم درون کشور در شرایط جنگی و با هدف جلوگیری از شکلگیری اعتراضات سراسری موجی از تهدید و بازداشت شهروندان را در دستور کار قرار داده است.
در روزهای گذشته بازداشت فلّهای شهروندان از جمله خبرهایی است که در سانسور شدید خبری و قطع اینترنت جهانی در ایران، از سوی رسانههای حکومتی بهطور سازمانیافته مخابره میشود.
در همین رابطه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی صبح چهارشنبه ۲۷ اسفندماه مدعی شده که ۱۱۱ شهروند «سلطنتطلب» را در ۲۶ استان ایران بازداشت کرده است. بر اساس ادعای وزارت اطلاعات این بازداشت «پیش از هرگونه اقدامی در چهارشنبه پایان سال» صورت گرفته است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی همچنین ادعا کرده از شهروندان بازداشتشده «شمار قابل توجهی سلاح گرم و سرد، شوکر و باتوم کشف شده است».
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در ادامه مدعی بازداشت چهار نفر به اتهام «جاسوسی برای آمریکا و سرویسهای نیابتی» آن در استانهای همدان و آذربایجان غربی شده و افزوده این افراد «موقعیت مقرها، تجهیزات و محل استقرار نیروهای حافظ امنیت» را گزارش میدادند.
«کشف دو محموله سلاح جنگی مهیای استفاده برای ایجاد آشوب خیابانی شامل ۲۹ قبضه کلت کمری، ۲ کلاشینکف و ۵۸ تیغه خشاب» نیز از دیگر ادعاهای وزارت اطلاعات درباره شهروندان بازداشتشده است.
در بخش دیگری از اطلاعیه وزارت اطلاعات ادعای شناسایی و بازداشت ۲۱ نفر بهعنوان ارسالکننده اطلاعات و تصاویر به اینترنشنال و شناسایی و کشف دو محموله بزرگ استارلینک به شمار ۳۵۰ دستگاه هنگام ورود مطرح شده است.
پیشتر سازمان اطلاعات سپاه (ساس) استان البرز اعلام کرده بود «۷۵ نفر از عناصر اصلی مرتبط با گروههای تروریستی، منافقین، سلطنتطلبان و شبکههای خارجی» را دستگیر کرده است.
جدا از گزارشهای نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی درباره بازداشت فلّهای شهروندان، گزارشهای دیگری از سوی رسانههای حقوقبشری موج بازداشت شهروندان در شرایط جنگی را تأیید میکند. به گزارش فعالان حقوق بشر همزمان با تشدید حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی فشار بر فعالان مدنی و سیاسی را افزایش داده و شماری از آنها را احضار کردهاند.
سبحان عزیزی و امید خورشیدی، دو فعال مدنی ساکن شهر سقز، از جمله شهروندانی هستند که بازداشت آنها در روزهای گذشته از سوی نهادهای حقوق بشری تأیید شده است.
خبرگزاری «هرانا» نیز گزارش داده روز گذشته ساسان چمنآرا و پرستو چمنآرا توسط نیروهای امنیتی در ایلام بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. از سوی دیگر، در تاریخ ۲۳ اسفند، داود گنجی، گیمر و برنامهنویس کامپیوتری در نیشابور، بازداشت شد. یک شهروند بهائی ساکن شیراز نیز به نام پژمان زارع در تاریخ ۲۴ اسفندماه در منزل شخصیاش توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است.
در روزهای گذشته همچنین مژگان ایلانلو، مستندساز به همراه همسرش محمد پیرهادی و دخترش لیلا پیرهادی در تهران بازداشت شدند. جواد سرکی شهروند ساکن مشهد و پیشوا آقاپور شهروند ساکن بوکان نیز بازداشت شدند.
در این میان وکلای دادگستری و فعالان حقوق بشر تأکید دارند خانواده و اطرافیان شهروندان بازداشتشده حتما بازداشت عزیزان خود را رسانهای کنند تا با این اقدام دست نهادهای امنیتی و قضایی حکومت برای پروندهسازی دروغین یا صدور احکام سنگین بسته شود.
در همین رابطه مرکز مشاوره حقوقی «دادبان» با انتشار متنی توضیح داده «همزمان با تداوم جنگ میان اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی، تهدیدات مقامهای امنیتی و قضایی علیه شهروندان در ایران افزایش یافته است. در روزهای اخیر، برخی مقامات حکومتی با ادبیاتی تند از برخورد شدید با منتقدان، معترضان و افرادی که به زعم آنان «همراهی با دشمن» دارند سخن گفتهاند. چنین فضایی میتواند زمینهساز تشدید بازداشتها و برخوردهای امنیتی علیه شهروندان شود.»
«دادبان» نوشته «در شرایط کنونی، که تهدیدها افزایش یافته و عملا هیچ نهاد مستقلی در داخل ایران پاسخگو نیست، نگرانیها درباره نقض گسترده حقوق شهروندان بیشتر شده است. تجربه سالهای گذشته نشان داده که در وضعیتهای بحرانی، نهادهای امنیتی و قضایی گاه با استناد به شرایط اضطراری از رعایت قوانین و تشریفات قانونی فاصله میگیرند. این وضعیت میتواند زمینه را برای اقدامات غیرقانونی علیه بازداشتشدگان فراهم کند.»
در ادامه آمده «در چنین فضایی خطر ناپدیدسازی قهری، بازداشتهای خودسرانه، نگهداری در بازداشتگاههای نامعلوم و اعمال فشار، آزار یا شکنجه علیه بازداشتشدگان بیش از پیش افزایش مییابد. هنگامی که روندهای قانونی نادیده گرفته میشوند و نظارت عمومی کاهش پیدا میکند، بازداشتشدگان بیش از هر زمان دیگری در معرض نقض حقوق اساسی خود قرار میگیرند.»
«دادبان» به شهروندان توصیه کرده «در صورت بازداشت عزیزان خود، این موضوع را در کوتاهترین زمان ممکن اطلاعرسانی و رسانهای کنند. انتشار سریع خبر بازداشت، اعلام نام و وضعیت فرد بازداشتشده و اطلاعرسانی عمومی میتواند به عنوان عاملی بازدارنده در برابر نقض بیشتر حقوق بازداشتشدگان عمل کند و توجه افکار عمومی را به وضعیت آنان جلب کند.»
برگرفته ای از سایت کیهان لندن، 24 مارس 2026