اکسیوس در گزارشی با استناد به دو مقام آگاه و یک مقام آمریکایی خبر داد، در حالی که چشمانداز مذاکرات تهران و واشنگتن همچنان نامعلوم است، جمهوری اسلامی پیشنهاد تازهای برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران در جریان این حملات کشته شدند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از آتشبس دوهفتهای با جمهوری اسلامی اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس فعلی را تمدید کرده است.
از آن زمان تا کنون مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان ادامه دارد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی که در آخر هفته با مقامات پاکستانی و عمانی دیدار و گفتوگو کرده بود، در راستای تماسهای دیپلماتیک خود راهی روسیه شد. رسانهها نخست از سفر او به مسکو خبر دادند، اما طبق آخرین خبرها وزیر خارجه ایران دوشنبه ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت) وارد سن پترزبورگ شده است.
به گزارش رسانههای داخل ایران، عراقچی هنگام ورد ضمن اشاره به این که تهران و مسکو همواره مشورتهای نزدیکی و رایزنیهای مستمر و دوجانبه داشتهاند گفت که میان “این تبادلات و دیدارها مدتی به دلیل جنگ فاصله افتاد”.
او افزود: «این فرصت فراهم شد تا درباره تحولات مرتبط با جنگ در این مدت و وضعیت فعلی، با دوستان روس خود رایزنی کنیم و آخرین وضعیت را مرور کنیم. طبیعی است که هماهنگیهای لازم نیز باید صورت گیرد.»
به گزارش رسانهها قرار است که وزیر خارجه ایران در طی سفرش به روسیه با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور این کشور دیدار و گفتوگو کند.
عراقچی همجنین به سفرهای روزهای گذشته خود به پاکستان و عمان پرداخت. به گفته او پاکستان “در مقطع اخیر نقش مهمی در میانجیگری مذاکرات ایران و امریکا را برعهده دارد و لازم بود درباره آخرین تحولات گفتوگو کنیم”.
او سفر خود به عمان را به این خاطر ضروری دانست که “روابط گسترده تری با همسایگانمان به خصوص در حوزه خلیج فارس ایجاد شود، تا بتوانیم مشکلات موجود را مدیریت کنیم”.
عراقچی در این رابطه به مسئله تنگه هرمز نیز اشاره و تصریح کرد: «ما و عمان دو کشور ساحلی تنگه هرمز هستیم، و لازم بود در این خصوص رایزنی داشته باشیم. عبور امن از تنگه هرمز موضوعی مهم و جهانی است و ما و عمان بهعنوان دو کشور مشرف بر این تنگه، لازم است هماهنگیهای نزدیکی داشته باشیم تا منافع مشترک تامین شود. در هر اقدامی که در این زمینه صورت میگیرد، منافع ایران و عمان بهطور مستقیم درگیر است.»
سایت خبری اکسیوس در گزارشی با استناد به دو مقام آگاه و یک مقام آمریکایی خبر داد، در حالی که چشمانداز مذاکرات تهران و واشنگتن همچنان نامعلوم است، جمهوری اسلامی پیشنهاد تازهای برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است. طبق این پیشنهاد که تهران از طریق میانجیها به واشنگتن منتقل کرده، خواسته شده که نخست تنگه هرمز بازگشایی و جنگ متوقف شود، اما مذکرات هستهای به مرحلهای بعدی موکول گردد.
به نوشته اکسیوس در داخل حاکمیت جمهوری اسلامی اختلافنظرهایی درباره ابعاد امتیازدهی در پرونده هستهای وجود دارد و به گفته منابعی که این سایت خبری به آنها استناد کرد، طرح جدید تلاش میکند با کنار گذاشتن موقت این موضوع، مسیر دستیابی به توافقی سریعتر را باز کند.
در گزارش اکسیوس آماده است، چنین توافقی اما ممکن است اهرم فشار ایالات متحده را تضعیف کند، زیرا رفع محاصره و پایان جنگ، دست دولت آمریکا برای واداشتن جمهوری اسلامی به کاهش ذخایر اورانیوم غنیشده و توقف غنیسازی را محدودتر میکند؛ این هر دو موضوع اهداف اصلی دونالد ترامپ بوده است.
به نوشته این سایت خبری، رئیس جمهور آمریکا قرار است دوشنبه ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت) با تیم ارشد امنیت ملی و سیاست خارجی خود نشستی در “اتاق وضعیت” برگزار کرده تا بنبست مذکرات با ایران و همچنین گزینههای پیش رو در جنگ را برای برداشتن گامهای بعدی مورد بررسی قرار دهد.
ترامپ یکشنبه ۲۶ آوریل (۶ اردیبهشت) در مصاحبه با شبکه خبری “فاکس نیوز” گفت، قصد دارد به محاصره دریایی ایران ادامه دهد و امیدوار است جمهوری اسلامی را به عقبنشینی وادار کند، زیرا به گفته او تا چند روز آینده مخازن ذخیره نفت ایران پر میشود و تاسیسات نفتی آن در معرض فروپاشی قرار میگیرند.
رئیس جمهور آمریکا در این باره افزود: «وقتی حجم عظیمی از نفت در سیستم شما در جریان است، اگر این خط به هر دلیلی بسته شود، چون نمیتوانید آن را به مخازن یا کشتیها منتقل کنید، آن خط از درون منفجر میشود. میگویند فقط حدود سه روز تا وقوع این اتفاق زمان دارند.»
به نوشته اکسیوس، بحران مذاکرات پس از آن عمیقتر شد که سفر عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی به پاکستان بدون دستیابی به پیشرفت پایان یافت. کاخ سفید پیشتر اعلام کرده بود نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، قرار است در اسلامآباد با عراقچی دیدار کنند، اما عدم تعهد جمهوری اسلامی به این دیدار باعث شد ترامپ این سفر را لغو کند.
ترامپ در این رابطه تصریح کرد: «هیچ دلیلی ندارد آنها را برای یک پرواز ۱۸ ساعته بفرستیم… میتوانیم همان کار را از طریق تلفن انجام دهیم. اگر [حکومت] ایران بخواهد، میتواند با ما تماس بگیرد.»
منابع آگاه به اکسیوس گفتهاند، عراقچی در گفتوگو با میانجیها تاکید کرده که در داخل ایران اجماع روشنی درباره نحوه پاسخ به مطالبات واشنگتن وجود ندارد. آمریکا خواستار توقف غنیسازی اورانیوم برای دستکم یک دهه و خروج ذخایر اورانیوم غنیشده از ایران است، در حالی که جمهوری اسلامی این شروط را نکته مورد اختلاف میداند.
پیشنهاد جدید جمهوری اسلامی که از طریق میانجیهای پاکستانی منتقل شده، بر حل بحران تنگه هرمز و رفع محاصره متمرکز است و مذاکرات هستهای را به مرحلهای بعدی موکول میکند. به نوشته اکسیوس کاخ سفید دریافت این پیشنهاد را تایید کرده، اما هنوز مشخص نیست آیا واشنگتن آماده بررسی آن خواهد بود یا نه.
اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید به پاسخ به اکسیوس در این باره گفت: «این مذاکرات دیپلماتیک حساس است و ایالات متحده از طریق رسانهها مذاکره نخواهد کرد. همانطور که رئیسجمهور گفته است، آمریکا برگههای برنده را در دست دارد و تنها توافقی را قبول خواهد کرد که منافع مردم آمریکا را در اولویت قرار دهد و هرگز اجازه دستیابی ایران به سلاح هستهای را ندهد.»
طبق اعلام فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) نیروهای آمریکایی به ۳۸ کشتی در آبهای منطقه دستور دادهاند تا مسیر خود را تغییر داده یا به بندرهای ایران بازگردند.
این نهاد نظامی دوشنبه ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت) با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) که در آن تصویری از یک ملوان آمریکایی دیده میشود، همچنین نوشت که او “در حین نظارت بر یک کشتی تجاری در شرایطی است که نیروهای آمریکایی همچنان محاصره بنادر ایران را ادامه میدهند و و مانع ورود و خروج کشتیها میشوند”.
برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 27 آوریل 2026