به گفته مذاکرات با ایران “در لب مرز” بین رسیدن به توافق برای پایان دادن جنگ و از سرگیری مجدد حملات قرار دارد. او گفت ایالات متحده “کاملا آماده” است و اگر پاسخهای درستی از تهران نگیرد، وارد عمل خواهد شد.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را “شکننده” میدانند.
دفتر ریاستجمهوری ترکیه اعلام کرد رجب طیب اردوغان روز چهارشنبه ۲۰ مه در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، از تمدید آتشبس میان آمریکا و ایران استقبال و تأکید کرد، مسائل مورد اختلاف میان دو طرف قابل حل و فصل است.
ترکیه که عضو ناتو و همسایه ایران است، در هفتههای گذشته با هدف پایان دادن به جنگ، با ایران، واشنگتن و پاکستان که میانجیگری مذاکرات میان ایران و آمریکا را بر عهده دارد، در تماس بوده است.
در بیانیهای که دفتر اردوغان منتشر کرده، آمده است: «رئیسجمهور [ترکیه] در این گفتوگو اظهار داشت که تصمیم برای تمدید آتشبس را تحولی مثبت میداند و باور دارد که راهحلی منطقی برای مسائل مورد اختلاف امکانپذیر است.»
در این بیانیه همچنین گفته شده است که اردوغان در گفتوگو با ترامپ بازگشت ثبات به سوریه را “دستاوردی مهم” برای منطقه توصیف کرده و خواستار اقداماتی برای جلوگیری از وخیمتر شدن اوضاع لبنان در پی ادامه حملات متقابل اسرائیل و حزبالله شده است.
ارتش ایالات متحده روز چهارشنبه ۲۰ مه اعلام کرد که تفنگداران دریایی این کشور یک نفتکش با پرچم ایران را که مظنون به تلاش برای نقض محاصره دریایی بود، در دریای عمان متوقف و بازرسی کردند.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با انتشار ویدئویی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد این نفتکش با نام “ام/تی سلستیال سی” که مظنون به تلاش به نقض محاصره دریایی و حرکت به سوی یکی از بنادر ایران بود، متوقف شد و تحت بازرسی قرار گرفت و سپس مسیر آن تغییر داده شد. در بیانیه سنتکام آمده است که نیروهای آمریکایی “پس از جستجو و هدایت، خدمه را برای تغییر مسیر کشتی آزاد کردند”.
سنتکام افزوده است: «نیروهای آمریکایی همچنان به اجرای کامل محاصره دریایی ادامه میدهند، تاکنون ۹۱ کشتی تجاری را برای اطمینان از رعایت آن، تغییر مسیر دادهاند.»
پس از اعمال محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران که اواسط آوریل، چند روز پس از برقراری آتشبس، صورت گرفت تا کنون دستکم پنج کشتی تجاری توقیف یا مورد بازرسی قرار گرفتهاند.
وبسایت “اکسیوس” و روزنامه “والاستریت ژورنال” روز چهارشنبه در گزارشهایی جداگانه به نقل از منابع ناشناس خبر دادند دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در تماس تلفنی اخیر خود بر سر نحوه ادامه برخورد با ایران دچار اختلاف شدند.
گفته میشود این اختلاف بر سر دیدگاههای متفاوت درباره یک پیشنهاد اصلاحشده برای پایان دادن به تنش با ایران بوده است. به نوشته اکسیوس و به نقل از یکی از منابع، نخستوزیر اسرائیل پس از گفتوگوی تلفنی با ترامپ “کاملا برآشفته” شده بود. طبق این گزارشها، قطر و پاکستان به همراه برخی شرکای دیگر، یک پیشنهاد صلح بهروزشده ارائه کرده بودند که هدف آن کاهش اختلافات میان واشنگتن و تهران بود.
در همین حال یک مقام آمریکایی نیز در گفتوگو با شبکه “سیانان” این موضوع را تأیید کرده و اظهار داشت ترامپ روز سهشنبه تماس تلفنی پرتنشی با نتانیاهو داشت که منعکسکننده دیدگاههای متفاوت آنها در مورد چگونگی پیشبرد جنگ با ایران بوده است.
به نوشته سیانان مذاکرات جاری میان تهران و واشنگتن، نخستوزیر اسرائیل را که خواستار رویکرد تهاجمیتر در برخورد با ایران است، ناامید کرده است. در این گزارش به نقل از مقامات آمریکایی و منابع اسرائیلی آمده است که نتانیاهو در گفتوگو با ترامپ استدلال کرده است که تأخیر در این رابطه ”فقط به نفع ایرانیهاست”.
مقام آمریکایی به سیانان گفته است که نتانیاهو روز سهشنبه ناامیدی خود را نسبت به وضعیت جاری ابراز کرده و به ترامپ گفته است که به تعویق انداختن حملات از پیش برنامهریزی شده به ایران یک اشتباه بوده است و رئیس جمهور آمریکا باید طبق برنامه از پیش تعیینشده پیش برود.
یک منبع اسرائیلی مطلع به این شبکه گفت در این مکالمه یک ساعته، واضح بود که ترامپ و نتانیاهو با یکدیگر اختلاف نظر دارند و ترامپ میخواهد ببیند که آیا میتوان به توافقی با تهران دست یافت یا خیر، اما نتانیاهو انتظار چیز دیگری را داشت.
طبق این گزارش و به نقل از یک منبع اسرائیلی دیگر، پس از تماس تلفنی روز سهشنبه، نگرانی نتانیاهو به مقامات اطراف او نیز سرایت کرده و در سطوح بالای دولت اسرائیل تمایل شدیدی برای اقدام نظامی مجدد علیه ایران وجود دارد.
سیانان با این حال در گزارش خود به نقل از منابع آگاه یادآور شده است که ناامیدی نتانیاهو از رویکرد ایالات متحده در قبال ایران موضوع کاملا جدیدی نیست و مقامات آمریکایی نیز پیشتر به اهداف متفاوت میان ایالات متحده و اسرائیل در مورد جنگ با ایران اذغان داشته بودهاند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۲۰ مه (۳۰ اردیبهشت) در گفتوگو با خبرنگاران در پایگاه نظامی مشترک “اندروز” در حومه واشنگتن اظهار داشت که مذاکرات با ایران “در لب مرز” بین رسیدن به توافق برای پایان دادن جنگ و از سرگیری مجدد حملات قرار دارد. او گفت ایالات متحده “کاملا آماده” است و اگر پاسخهای درستی از تهران نگیرد، وارد عمل خواهد شد. ترامپ افزود برای توافق با ایران “عجلهای ندارد” و واشنگتن میتواند چند روز صبر کند تا “پاسخهای درست” را دریافت کند.
ترامپ تأکید کرد: «باید پاسخهای درست را دریافت کنیم؛ پاسخهایی که باید بهطور کامل، صددرصد خوب باشند.»
رئیس جمهور آمریکا گفت اگر ایران به توافق برسد “مقدار زیادی در زمان، انرژی و جان انسانها صرفهجویی میشود” و این اتفاق میتواند “خیلی سریع یا ظرف چند روز” رخ دهد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز چهارشنبه اعلام کرده بود که تبادل پیام میان تهران و واشنگتن از طریق اسلامآباد بر اساس طرح ۱۴ مادهای ایران ادامه دارد و هدف از سفر وزیر کشور پاکستان به تهران، “کمک به تسهیل” این روند بوده است.
همزمان نیز سپاه پاسداران با انتشار بیانیهای تهدید کرد اگر ایالات متحده حملات به ایران را از سر گیرد، جنگ را به “فراتر از منطقه” گسترش خواهد داد.
برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 21 می 2026