به مدت چندین دهه در توصیههای تغذیهای به مردم تاکید میشد که به دلیل وجود چربیهای اشباع و خطر بیماریهای قلبیعروقی، به جای لبنیات پرچرب، از انواع کمچرب یا بدون چربی استفاده کنند، اما پژوهش تازهای در دانشگاه تورنتو هم به مجموعه روبهرشد شواهدی که نشان میدهد لبنیات پرچرب ممکن است آن آثار منفی بر سلامتی را که پیشتر تصور میشد، نداشته باشند، افزوده است.
به گزارش ایجیدیلی، نتایج این پژوهش که در نشریه تغذیه (The Journal of Nutrition) منتشر شد، وضعیت ۷۴ بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی را طی یک دوره ۱۲ هفتهای بررسی کرد و پژوهشگران دریافتند مصرف روزانه سه وعده لبنیات پرچرب، بر وزن بدن، ترکیب بدنی، سطح کلسترول یا دیگر شاخصهای مهم سلامت متابولیک تاثیر منفی ندارد و حتی افرادی که لبنیات بیشتری مصرف کردند، علاوه بر افزایش دریافت کلسیم، پروتئین و ویتامین دی، فشار خونشان هم پایینتر بود.
در این کارآزمایی تصادفی، شرکتکنندگان تحت سه الگوی غذایی قرار گرفتند: رژیم کمکالری و کملبنیات، رژیمی با کالری ثابت شامل سه وعده لبنیات پرچرب در روز و رژیمی بدون محدودیت که در آن روزانه سه وعده لبنیات پرچرب هم مصرف میشد. همه شرکتکنندگان بر اساس راهنمای غذایی کانادا مشاوره تغذیه دریافت کردند و در طول مطالعه، شیر، ماست و پنیر پرچرب در اختیارشان قرار گرفت.
پژوهشگران پس از ۱۲ هفته، در افزایش وزن، ترکیب بدنی یا سطح کلسترول افرادی که مصرف لبنیات را محدود کرده بودند و کسانی که روزانه سه وعده لبنیات پرچرب می خوردند،هیچ تفاوت معناداری مشاهده نکردند.
هاروی اندرسون، استاد علوم تغذیه در دانشکده پزشکی تمرتی دانشگاه تورنتو، گفت: «افرادی که روزانه سه وعده لبنیات مصرف کردند، نه با افزایش نامطلوب کلسترول و چربیهای خون مواجه شدند و نه از مقاومت به انسولین در آنها شواهدی دیده شد.»
این یافتهها با توصیههای تغذیهای قدیمی که بر کاهش مصرف چربیهای اشباع از طریق انتخاب لبنیات کمچرب تاکید دارند، در تضاد است.
به گفته پژوهشگران، یکی از توضیحهای احتمالی این نتایج، فرضیهای است که با عنوان «ماتریکس لبنیات» شناخته میشود. بر اساس این فرضیه، به جای آنکه مواد مغذی مانند چربی اشباع جداگانه ارزیابی شوند، باید ساختار فیزیکی خود محصول لبنی در نظر گرفته شود، زیرا این ساختار است که بر نحوه هضم و سوختوساز مواد مغذی اثر میگذارد.
اندرسون هم میگوید که در محصولات لبنی، دو نوع پروتئین یعنی کازئین و وی کنار چربی و سایر مواد مغذی، در یک ساختار واحد قرار گرفتهاند و همین ساختار پیچیده میتواند توضیح دهد که چرا آثار لبنیات بر سلامت، با آنچه صرفا بر اساس میزان چربی اشباع آنها انتظار میرود، متفاوت است.
این مطالعه همچنین نشان داد افرادی که لبنیات بیشتری مصرف میکردند، از مواد مغذی که معمولا کمتر از میزان توصیهشده مصرف میشوند، از جمله کلسیم، پروتئین و ویتامین دی، مقدار بیشتری را دریافت میکردند. فشار خون شرکتکنندگانی هم که در گروه رژیم بدون محدودیت و حاوی لبنیات پرچرب قرار داشتند، بهتر شد.
پژوهشگران تاکید کردند این یافتهها ممکن است برای سالمندان اهمیت ویژهای داشته باشد، زیرا آنها معمولا با وجود مصرف کالری کمتر، به غذاهایی با تراکم مواد مغذی بالا نیاز دارند و لبنیات میتوانند بدون افزایش خطر ابتلا به دیابت یا دیگر بیماریهای مزمن، منبعی مناسب برای تامین پروتئین و سایر مواد مغذی ضروری باشند.
نتایج این پژوهش بر این دیدگاه صحه میگذارد که تحقیقات تغذیهای باید بیش از تمرکز بر مواد مغذی بهصورت جداگانه، بر غذاهای کامل و نحوه عملکرد آنها کنار یکدیگر متمرکز شوند.
اندرسون در پایان، در مواجهه با توصیههای تغذیهای متغیر و رژیمهای غذایی گاه متناقض، توصیهای ساده ارائه کرد: «رژیم غذایی را پیچیده نکنید. غذاهای متنوع بخورید و در مصرف هیچ ماده غذایی زیادهروی نکنید.»
برگرفته ای از سایت ایندیپندنت فارسی، 20 جولای 2026