با وجود قطع اینترنت و جو امنیتی در بازارهای مختلف کشور اما همچنان دولت نتوانسته با اقدامات دستوری و امنیتی قیمت ارز و طلا را کاهش دهد. بازارهای مختلف کشور از بازار موبایل تا اتومبیل در رکودی عمیق به سر میبرند و در سایه شرایط امنیتی پس از اعتراضات و قطع اینترنت، معاملات در بازارهای مختلف متوقف شده است.
قیمت هر دلار آمریکا روز پنجشنبه دوم بهمنماه به ۱۴۰ هزار و ۷۸۰ تومان افزایش یافته است. هر یورو ۱۶۴ هزار و ۵۵۰ تومان، هر پوند ۱۸۹ هزار تومان، هر درهم امارات ۴۰ هزار و ۹۰۰ تومان، و هر لیر ترکیه ۳۲۵۰ تومان معامله میشود. قیمتها در بازار طلا نیز همچنان کاهش نیافته است. قیمت هر سکه کامل طلا ۱۶۲ میلیون و ۵۶۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۶ میلیون و ۴۷۰ هزار تومان اعلام شده است.
در این میان روزنامه «فرهیختگان» در مطلبی با عنوان «چگونه دولت توانست ثبات را به بازار ارز برگرداند» مدعی شده که بازار ارز دچار ثبات شده است و نوشته «ثبات فعلی بازار ارز بیش از آنکه ناشی از مداخله مستقیم باشد، حاصل اصلاح ساختارهای انگیزشی و بازطراحی فرایندهای تخصیص ارز در شورایعالی هماهنگی اقتصادی است.»
این روزنامه در ادامه ادعای خود نوشته «این رویکرد با تمرکز بر سیاستهای غیرقیمتی، مسیر تعادلبخشی به بازار را هموار کرد.»
«فرهیختگان» بدون اینکه مشخص باشد مبنای ادعایش برای کاهش نرخ ارز چیست نوشته «کاهش نوسانات ارزی، سطح نااطمینانی در زنجیره تأمین را کاهش داده و به بهبود انتظارات تورمی در افق میانمدت کمک کرده است» و افزوده «تداوم ثبات در بازار ارز میتواند از مسیر کاهش هزینههای تولید، اثرات مثبتی بر شاخص قیمت تولیدکننده و فضای عمومی اقتصاد برجای بگذارد.»
ادعای مدیریت بازار ارز از سوی دولت پزشکیان که از سوی روزنامه «فرهیختگان» مطرح شده از سوی بسیاری از فعالان اقتصادی رد میشود. در شرایط قطع اینترنت و روزهای شوک پس از سرکوب مسلحانه و کشتار هزاران شهروند توسط جمهوری اسلامی، فعالان بازار از رکود شدید در بازار خبر میدهند. همچنین تشدید تهدیدهای ایالات متحده در رابطه با برخورد نظامی با جمهوری اسلامی نیز بر تشدید رکود در بازار و توقف فعالیت معاملهگران در بازارهای مختلف اثرگذار بوده است.
در همین رابطه روزنامه «دنیای اقتصاد» در گزارشی بازار موبایل در رکود ناشی از چالشهای عرضه و تقاضا قرار دارد: «کاهش شدید واردات به دلیل عدم تخصیص ارز، قطع ارتباطات آنلاین با تجار خارجی منجر به کاهش شدید تقاضا و فروش نزدیک به صفر شده است.»
در این گزارش تأکید شده «اختلالات اینترنتی، تعاملات تجاری و بخش آنلاین (خرید اقساطی/اعتباری) را متوقف کرده» و آمده «فروشگاههای فیزیکی نیز با نبود مشتری و بلاتکلیفی در تامین کالا روبرو هستند. یک فعال بازار از به صفر رسیدن خریدهای آفلاین خبر داد، هرچند برخی تامینکنندگان لیست قیمت اعلام کردهاند، اما خریدی صورت نگرفته است.»
روزنامه «دنیای افتصاد» به نقل از فعالان بازار موبایل نوشته «حتی با رفع مشکلات ارزی تا عید، به دلیل نبود تقاضا، فروشندگان مجبور به فروش با ضرر خواهند شد.»
گزارش دیگری از رکود شدید در بازار لوازم یدکی حکایت دارد. بر اساس این گزارش نوسانات نرخ دلار، اعتراضات و قطعی اینترنت، بازار لوازم یدکی را با رکود عجیبی مواجه و تأمین قطعات اتومبیلهای مونتاژی، به ویژه، مشکلات زیادی برای دارندگان این اتومبیلها ایجاد کرده است.
این گزارش افزوده مشاهدات میدانی نشان میدهد قطعات این محصولات نایاب و گران شدهاند و خودروسازان تعهدی در قبال تأمین آنها ندارند.
همچنین برخی فروشندگان معتقدند مشکل اصلی کمبود قطعه در بخش مونتاژی است که ناشی از عدم تخصیص ارز، معطلی در گمرک و بیثباتی نرخ ارز است. در مقابل، برخی دیگر ادعا میکنند در تامین قطعات داخلی مشکلی وجود ندارد، اما تقاضا به دلیل رکود و کاهش توان خرید مردم کاهش یافته است.
بازار اتومبیل نیز در حالیکه پیش از اعتراضات با افزایش پرسرعت قیمتها روبرو بود اکنون به گفته فعالان این بازار «قفل» شده و تقریبا به تعطیلی کشیده شده است.
بر اساس گزارشها یکی از دلایل عدم معامله در بازار خودرو، شرایط ویژهای است که باعث میشود انتقال وجه معامله به آسانی ممکن نباشد. اختلالات در ارتباط اینترنتی به گونهای پیش رفت که تمام اینترنت بینالمللی ایران مسدود شد. اما باوجود وصل شدن اینترنت داخلی و همین طور سایتهایی که سرور آنها در داخل کشور میزبانی میشوند، باز هم گرههای زیادی در یک خرید موفق ایجاد میشود. اختلالات متعددی در بستر معاملات آنلاین گزارش شده است.
به عنوان مثال در بسیاری از ساعتها ممکن است پیامک رمز دوم ارسال نشود یا ناپایداری ارتباط پذیرندهها با شرکتهای ارائهدهنده خدمات پرداخت، اختلال شبکه ملی اطلاعات، عدم ارتباط سرورها با شبکه بینالمللی اینترنت و تایید نشدن روند پرداخت باعث عدم موفقیت یک پرداخت شوند. زیرساختهای بانکی نیز ظاهرا برای فشار زیاد در شرایط بحرانی آمادگی کافی ندارند.
تحلیلگران بازار اتومبیل معتقدند دومین دلیل رکود سنگین در بازار خودرو و عدم خرید و فروش، دست نگه داشتن خریداران به امید ایجاد چشم اندازی روشنتر در آینده است.
بر اساس این تحلیل، انتظارات تورمی برای سال آینده و تهدید آمریکا برای حمله نظامی به جمهوری اسلامی همگی باعث شدهاند که نه خریدار و نه فروشنده از وضعیت آینده بازار اتومبیل کشور اطمینانی نداشته باشند و با ریسک بالا معاملات خود را به آیندهای با ثبات کمی بیشتر موکول کنند.
اعتراضات دی۴۰۴ از روز یکشنبه هفتم دیماه و در پی اعتصاب بازاریان در بازار موبایل علاءالدنی تهران آغاز شد و به سرعت گسترده شد. جمهوری اسلامی در دوازدهمین روز این اعتراضات سرکوب شدید و مسلحانه مردم را در دستور کار قرار داد. روز پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دیماه و در شرایطی که جمعیتی میلیونی با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به خیابانها آمده بودند، جمهوری اسلامی بزرگترین کشتار حکومتی شهروندان معترض در قرن بیست و یکم را رقم زد.
اگر چه با کشتار گسترده و ایجاد فضای شبهنظامی در شهرهای مختلف، اعتراضات خیابانی متوقف شده اما همچنان شرایط اجتماعی ایران ملتهب گزارش شده است. التهاب اجتماعی و فضای سرکوب و تهدید، در کنار قطع اینترنت رکود در بازارهای مختلف را تشدید و معاملات را متوقف کرده است.
توقف معاملات از جمله دلائل کاهش سرعت افزایش قیمت در برخی بازارها مانند بازار ارز است؛ روندی که موقت خواهد بود و در نهایت معادلات اقتصادی سبب سرعت گرفتن افزایش تورم و قیمتها در اقتصاد ایران خواهد شد.
برگرفته ای از سایت کیهان لندن، 27 ژانویه 2026