سخنگوی کاخ سفید، تأکید کرد ترامپ هرگز توافقی را امضا نخواهد کرد که به سود آمریکا و منافع امنیت ملی این کشور نباشد و او همیشه «اول آمریکا» را در نظر میگیرد.
ایران و ایالات متحده در مذاکرات خود در سوئیس بر سر تشکیل یک “کمیته عالی” موافقت کردند که مسئول نظارت سیاسی بر روند میانجیگری خواهد بود.
قیمت نفت پس از پایان دور اول گفتوگوهای آمریکا و جمهوری اسلامی در سوئیس کاهش یافت؛ نشانهای از اینکه بازارها دستکم در کوتاهمدت، احتمال کاهش تنش و بازگشت بخشی از عرضه انرژی را جدی گرفتهاند.
«صدور حکم اخراج» برای هفت دانشجو در دانشگاه شریف در تهران حساب کاربری «دانشجویان متحد» در شبکههای اجتماعی که خبرهای دانشجویی را پوشش میدهد روز جمعه از صدور حکم اخراج برای هفت دانشجو خبر داد. این هفت دانشجو در دانشگاه شریف تهران تحصیل میکنند. «دانشجویان متحد» نام این هفت دانشجو را رضا دالمن، فاطمه خاکپور، حسین شادمان، سپنتا سعیدی، مسیحا باقری، فریبرز کهنزاد و پرنیان خدابخشی اعلام کرده است. این احکام بدوی در کمیته انضباطی دانشگاه شریف و از جمله برای فعالیت در شبکههای اجتماعی صادر شده است. به دلیل محدودیت شدید برای رسانهها و سانسور گسترده در ایران رادیوفردا قادر به راستیآزمایی مستقل این خبر نیست. هفته گذشته نیز از تهران خبر رسید که دو دانشجو به دلیل آتش زدن پرچم ایران در اعتراضات دانشجویی دیماه از دانشگاه اخراج شدهاند. بخش میانی تنگه هرمز «با ۸۰ مین» بسته شده است روزنامه بریتانیایی گاردین روز جمعه در گزارشی به نقل از یکی از مدیران انجمن صاحبان نفتکش، اینترتانکو، نوشت که بخش میانی تنگه هرمز هنوز «با ۸۰ مین دریایی» بسته است و کشتیها مجبور به استفاده از راههای شمالی و جنوبی در این آبراه هستند. این آبراه استراتژیک مدت کوتاهی بعد از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توسط سپاه پاسداران مسدود شد و آمریکا نیز بعد از آتشبس محاصره دریایی بنادر ایران را اعمال کرد. در پی امضای تفاهمنامه میان دو کشور، ارتش آمریکا گفت که به این محاصره پایان داده است. شورای عالی امنیت ملی ایران روز پنجشنبه در بیانیهای وجود مین دریایی در آبهای تنگه هرمز را تأیید کرده و گفته بود با توجه به «شرایط خاص و وجود برخی مخاطرات ایمنی» کشتیها باید در مسیر و زمانی که ایران به آنها اعلام میکند، حرکت کنند «تا به تدریج امکان تردد افزایش یابد». این بیانیه افزود که درباره سایر مسائل «از جمله مینزدایی» بر اساس بند پنجم تفاهمنامه ایران و آمریکا اقدام خواهد شد. روزنامه گاردین به نقل از فیل بِلچِر نوشته است که حتی اگر آتشبس میان دو کشور دوام داشته باشد، باز هم بازگشت تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ به دلیل وجود این مینها و موانع دیگر زمانی نسبتا طولانی میخواهد. تا پیش از امضای تفاهمنامه و پایان محاصره دریایی آمریکا، بر اساس آمار مختلف، بین دو هزار تا ۳۲۰۰ کشتی با حدود ۲۰ هزار سرنشین در دو سوی تنگه هرمز گرفتار بودند. پس از تفاهمنامه، بعضی از کشتیها با پرداخت پول از نزدیکی ایران گذر کردهاند و برخی دیگر با کمک ارتش آمریکا از بهاصطلاح «بزرگراه جنوبی»، در نزدیکی سواحل عمان، از تنگه گذشتهاند. اکسیوس: ویتکاف و عراقچی راهی سوئیس شدند استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حالی راهی سوئیس شدهاند که برقراری آتشبس میان اسرائیل و حزبالله در لبنان امیدها به ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا را افزایش داده است. اسرائیل و حزبالله روز جمعه پس از چند روز درگیری شدید با آتشبس موافقت کردند. به گزارش رویترز، این تنشها پیشتر باعث شده بود برنامه سفر جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به سوئیس لغو شود و ابهامهایی درباره آینده مذاکرات ایجاد شود. بر اساس گزارش اکسیوس، ویتکاف برای پیوستن به جرد کوشنر که هماکنون در سوئیس حضور دارد عازم این کشور شده و عباس عراقچی نیز قرار است روز شنبه به سوئیس سفر کند. اکسیوس مینویسد که این تحولات نشانهای از آمادگی دو طرف برای آغاز مذاکرات فنی با هدف دستیابی به توافقی پایدارتر ارزیابی میشود. رویتر مینویسد کاخ سفید به سوالات مربوط به سفر ویتکاف پاسخی نداد. یک مقام ارشد آمریکایی به این خبرگزاری گفت آتشبس لبنان با میانجیگری آمریکا و قطر و با کمک ایران حاصل شده است. در همین حال، دونالد ترامپ بار دیگر از تفاهمنامه اخیر با ایران دفاع کرد و نوشت: «جنگ ایران را تضعیف کرده است. ما از سر استیصال مذاکره نکردیم، ایران این کار را کرد.» او همچنین تأکید کرد که در طول دوره ۶۰ روزه مذاکرات، هیچ پولی به ایران پرداخت نخواهد شد. مولوی عبدالحمید خواستار توقف اعدامها و مصادره اموال معترضان شد مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در نماز جمعه ۲۹ خرداد با انتقاد از افزایش اعدامها در ایران، از مقامهای جمهوری اسلامی خواست اجرای احکام اعدام و نیز توقیف و مصادره اموال معترضان را متوقف کنند. او گفت به گفته زندانیان، شمار زیادی در انتظار اجرای حکم اعدام هستند و افزود برداشت «اکثر مردم ایران» این است که اعدامهای اخیر ماهیتی سیاسی دارند، حتی اگر با اتهامهایی مانند جرایم مواد مخدر انجام شوند. مولوی عبدالحمید در ادامه خواستار کنار گذاشتن مدیران «فاسد، ناتوان و تندرو» و سپردن مسئولیتها به افراد «توانمند، باوجدان و معتدل» شد. او همچنین تأکید کرد اجرای عدالت میان اقوام و مذاهب، رعایت حقوق زنان، تأمین آزادیهای مدنی و اصلاح سیاستهای داخلی و خارجی در راستای منافع مردم، لازمه دستیابی به «ایرانی آباد و خوب» است. امام جمعه زاهدان همچنین از تفاهمنامه اخیر میان ایران و آمریکا استقبال کرد و گفت که به باور او «به سود مردم ایران است». او گفت مردم از امضای این تفاهمنامه و احتمال رفع تحریمها و آزاد شدن داراییهای مسدودشده ایران خرسند هستند، اما نگراناند که فساد مالی مانع بهرهمندی مردم از این منابع شود. ترامپ: اگر توافق با ایران نهایی نشود، اقداماتی میکنیم که خوششان نخواهد آمد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر به ایران هشدار داد که اگر در مذاکرات ۶۰ روزهٔ پس از تفاهمنامه اخیر توافق نهایی حاصل نشود، حملات نظامی میتواند از سر گرفته شود. او روز ۱۹ ژوئن (به وقت محلی) در جریان مراسم معرفی هواپیمای جدید ریاستجمهوری آمریکا در پایگاه مشترک اندروز در نزدیکی واشینگتن گفت: «در غیر این صورت، کاری خواهیم کرد که آنها (ایران) از آن خوششان نخواهد آمد.» با این حال ترامپ افزود: «فکر نمیکنم چنین اتفاقی بیفتد. فکر میکنم روند امور بسیار خوب پیش خواهد رفت.» رئیسجمهور آمریکا همچنین با اشاره به اهمیت بازگشایی تنگه هرمز گفت: «اگر چنین کاری انجام دهیم، ناگهان نفت دیگر به این سرعت از تنگه هرمز عبور نخواهد کرد. صاحبان کشتیهای چند میلیارد دلاری دوست ندارند موشکها در آسمان پرواز کنند و از مینهای دریایی در سراسر دریا هم خوششان نمیآید.» او در این سخنرانی همچنین روابط آمریکا و اسرائیل را «بسیار خوب» توصیف کرد
ایالات متحده روز چهارشنبه متن توافق موقت میان آمریکا و ایران را که با هدف توقف جنگ در ایران و بازگشایی تنگه هرمز تنظیم شده است، منتشر کرد. این توافق که توسط یک مقام ارشد آمریکایی برای خبرنگاران قرائت شد، در قالب ۱۴ بند، چارچوبی کلی را ترسیم میکند که بسیاری از دشوارترین مسائل، از جمله چگونگی پایان دادن به برنامه هستهای ایران، را به زمان دستیابی به توافق نهایی موکول میکند. این توافق زمینه را برای آغاز یک دوره مذاکرات گستردهتر ۶۰ روزه که قرار است از روز جمعه در سوئیس آغاز شود، فراهم میکند. متن کامل این سند که «یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران» نام دارد، به شرح زیر است: ۱. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری، با امضای این یادداشت تفاهم، پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، را اعلام میکنند و متعهد میشوند که از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کرده و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان، و سایر مفاد این بند را تثبیت خواهد کرد. ۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام گذاشته و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند. ۳. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند که حداکثر ظرف ۶۰ روز، با امکان تمدید با توافق متقابل، مذاکرات را به نتیجه رسانده و به توافق نهایی دست یابند. ۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز کرده و ظرف ۳۰ روز بهطور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. در این دوره، تردد کشتیها متناسب با بازگشت حجم رفتوآمدهای پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران احیا میشود، انجام خواهد شد. ایالات متحده همچنین متعهد میشود که ظرف ۳۰ روز پس از دستیابی به توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند. ۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران متعهد میشود با بهکارگیری حداکثر تلاش خود، عبور ایمن کشتیهای تجاری را به مدت ۶۰ روز و بدون دریافت هزینه، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم کند. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مینروبی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز بهطور کامل برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان وارد گفتوگو خواهد شد تا در چارچوب حقوق بینالملل قابل اعمال و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز و با مشورت سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس، سازوکار اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز را تعیین کند. ۶. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود با همکاری شرکای منطقهای، برنامهای نهایی و مورد توافق طرفین با حداقل ارزش ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این برنامه ظرف ۶۰ روز و در قالب توافق نهایی نهایی خواهد شد. تمامی مجوزها، معافیتها و اجازههای لازم برای انجام تراکنشهای مالی مرتبط از سوی ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد. ۷. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود در چارچوب جدول زمانی مورد توافق در توافق نهایی، تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع رفع تحریمها را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای پرداختن فوری به این موضوعات در مذاکرات، با هدف دستیابی به توافق متقابل، اعلام میکنند. ۸. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تأکید میکند که به دنبال دستیابی یا توسعه سلاح هستهای نخواهد بود. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند که درباره نحوه تعیین تکلیف ذخایر مواد غنیشده، بر اساس سازوکاری که متقابلاً مورد توافق قرار خواهد گرفت و مطابق جدول زمانی ذکرشده در بند هفتم، تصمیمگیری کنند؛ بهگونهای که حداقل روش مورد استفاده، رقیقسازی مواد در محل تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد. دو طرف همچنین توافق کردهاند که موضوع غنیسازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران را بر پایه چارچوبی رضایتبخش که در توافق نهایی تعیین خواهد شد، مورد بحث قرار دهند. توافق نهایی مفاد این بند را تثبیت خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هستهای فوق را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای پرداختن فوری به آنها در مذاکرات با هدف دستیابی به توافق متقابل اعلام میکنند. ۹. تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند وضعیت موجود حفظ شود. جمهوری اسلامی ایران وضعیت کنونی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا نیز هیچ تحریم جدیدی اعمال نکرده و نیروهای اضافی در منطقه مستقر نخواهد کرد. ۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان لغو کامل تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا معافیتهای لازم برای صادرات نفت خام، فرآوردههای نفتی و مشتقات آن از ایران و همچنین تمامی خدمات مرتبط از جمله مبادلات بانکی، بیمه، حملونقل و موارد مشابه را صادر کند. ۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود وجوه و داراییهای مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را بهطور کامل در دسترس قرار دهد. پس از اجرای این یادداشت تفاهم، دو طرف درباره سازوکار آزادسازی این داراییها در جریان مذاکرات به توافق خواهند رسید. این وجوه، چه در حسابهای اولیه باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید بهطور کامل برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تمامی مجوزها و اختیارات لازم را در این زمینه صادر کند. ۱۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند که سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و همچنین پایبندی طرفین به توافق نهایی در آینده
عمر تیشلر، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل، در نامهای به نیروهای تحت فرمان خود، از آمادگی کامل این نیرو در هفته گذشته برای اجرای یک حمله گسترده علیه جمهوری اسلامی خبر داد؛ عملیاتی که به گفته او، تنها یک ساعت پیش از آغاز، متوقف شد.
پس از اعلام حصول تفاهم میان ایران و آمریکا، دونالد ترامپ گفت اگر ایران به یک توافق هستهای نهایی با ایالات متحده نرسد، حملات نظامی علیه این کشور از سر گرفته خواهند شد.
به گفته یک مقام ارشد دفاعی ایالات متحده، ترافیک کشتیهای تجاری در تنگه هرمز پنجشنبه شب به وقت واشنگتن پس از آنکه جمهوری اسلامی ایران پهپادهایی را به سمت کشتیهایی که از این آبراه استراتژیک عبور میکردند، شلیک کرد، آشکارا مورد تهدید قرار گرفت.
قیمت نفت در آغاز معاملات هفتگی، پس از حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل و افزایش نگرانیها درباره گسترش درگیری در خاورمیانه، بالا رفت.
دونالد ترامپ در گفتوگو با شبکه خبری “ایبیسی” گفت که فکر میکند “طی هفته آینده” با ایران برای تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز به توافق برسد. او افزود یک توافق صلح با ایران “حتی میتواند بهتر از یک پیروزی نظامی باشد”.
