رئیس جمهور آمریکا میگوید که جمهوری اسلامی “تقریبا با هر آنچه ایالات متحده به آن نیاز دارد، موافقت کرده است”. دونالد ترامپ با دفاع از تصمیمش برای آغاز جنگ علیه جمهوری اسلامی، این جنگ را “خلع سلاح هستهای ایران” نامید.
عربستان سعودی پس از امضای تفاهمنامه تهران و واشنگتن در ماه ژوئن که بازگشایی تنگه هرمز یکی از اهداف آن بوده است، صادرات نفت خود از طریق این آبراه حیاتی را به شدت افزایش داده است.
طبق دادههای شرکت اطلاعات تجاری کپلر، عربستان سعودی از تاریخ ۱۷ ژوئن به این سو ۳۴ میلیون بشکه نفت از طریق تنگه هرمز صادر کرده است. به این ترتیب صادرات نفت این کشور از طریق این آبراه بیش از دو برابر شده است. صادرات نفت عربستان از ۹ مارس تا ۱۷ ژوئن (۱۸ اسفند تا ۲۷ خرداد) بالغ بر ۱۵ میلیون بشکه بوده است.
به گفته جاشان پرما (Jashan Prema)، تحلیلگر شرکت کپلر، صادرات نفت عربستان پس از چندین ماه که به ناچار از راههای دیگر صورت میگرفت، اکنون در حال بازگشت به روال عادی است تا از طریق تنگه هرمز انجام شود.
طبق دادههای این شرکت، بخش اعظم صادرات اخیر عربستان سعودی مربوط به نفتی است که پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی یا در جریان آن بارگیری شده بود و این کشور اکنون سرگرم تخلیه نفتکشهایی است که بر اثر درگیریها امکان خروج از خلیج فارس را نداشتند. طبق ارزیابی کپلر، حدود ۱۷ میلیون بشکه نفت سعودی که پیش از جنگ بارگیری شده بودند، همچنان در خلیج فارس به سرمیبرند.
عربستان سعودی در ماه مارس و در پی حملات جمهوری اسلامی که باعث کاهش شدید تردد نفتکشها در تنگه هرمز شد، صادرات از پایانههای راستنوره و جُعیمه را تا حد زیادی متوقف کرده و بخش بزرگی از نفت خود را از طریق خط لوله شرق به غرب به بندر ینبع در کرانه دریای سرخ منتقل کرده بود.
به نوشته نیویورک تایمز، دولت دونالد ترامپ به موازات تلاش برای کسب توافق با جمهوری اسلامی از طریق میانجیها به ایران در مورد احتمال ترور عباس عراقچی (وزیر خارجه) و محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس شورای اسلامی) توسط اسرائیل هشدار داده بود.
این نشریه آمریکایی روز پنجشنبه دوم ژوئیه در گزارشی به اظهارات مقامات کنونی و پیشین ایالات متحده استناد کرد و از جمله نوشت، واشنگتن نگران آن بود که اسرائیل از اوایل آوریل و هفتههای پس از برقراری آتشبس، مذاکرهکنندگان ارشد جمهوری اسلامی را “ترور” کند.
طبق گزارش نیویورک تایمز نگرانیهای واشنگتن در این باره به اندازهای بود که مقامات آمریکایی از همتایان خود در کشورهای منطقه خواستند به تهران در مورد احتمال طرح اسرائیل برای ترور این دو سیاستمدار هشدار دهند.
مقامهای آمریکایی که نیویورک تایمز به آنها استناد کرده، بر این باور بودند که عراقچی و قالیباف ممکن بود در راستای عملیات گسترده اسرائیل علیه فرماندهان و چهرههای کلیدی جمهوری اسلامی هدف قرار گیرند. علی لاریجانی، رئیس شورای امنیت ملی و کمال خرازی، وزیر خارجه اسبق جمهوری اسلامی از جمله چهرههایی بودند که در پی حملات هدفمند اسرائیل کشته شدند.
به نوشته نیویورک تایمز، مقامهای آمریکایی متعقد بودند، در پی کسب توافق آتشبس میان تهران و واشنگتن در اوایل آوریل و برجسته شدن نقش عراقچی و قالیباف به عنوان مذاکرهکنندگان ارشد جمهوری اسلامی، هر گونه تلاش برای کشتن آنها [توسط اسرائیل] مذاکرات را به احتمال قوی به ناکامی میکشاند و سبب از سرگیری جنگ میشد.
دونالد ترامپ، روز چهارشنبه ۲ ژوئیه (۱۱ تیر ماه) در مصاحبهای مبسوط با شبکه خبری سیانبیسی مدعی شد که جمهوری اسلامی “تقریبا با هر آنچه ایالات متحده به آن نیاز دارد، موافقت کرده است”.
رئیس جمهور آمریکا این ادعا را در پاسخ به این پرسش مطرح کرد که آیا جنگ علیه جمهوری اسلامی در زمره جنگهای به اصطلاح “ابدی” به شمار خواهد رفت؛ جنگهایی که ترامپ در کارزار انتخاباتیاش وعده خودداری از آنها را داده بود.
ترامپ همچنین به موافقت جمهوری اسلامی با عدم تولید سلاح هستهای اشاره کرد که در تفاهمنامه اخیر تهران و واشنگتن گنجانده شده است. این در حالی است که موافقت تهران با این مسئله در برجام که در سال ۲۰۱۵ در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما به امضا رسید، منظور شده بود. ترامپ این توافقنامه را “بدترین توافق تاریخ” خوانده و یکطرفه از آن خارج شده بود.
رئیس جمهور آمریکا پیش از آن مدعی شده بود، ایران به تحویل اورانیوم غنیسازیشده به ایالات متحده موافقت کرده؛ امری که تهران آن را رد میکند و یکی از موضوعات پیچیده مذاکرات کنونی تهران و واشنگتن است.
طرفین در حال حاضر با میانجیگری قطر و پاکستان به این مذاکرات غیرمستقیم ادامه دادهاند، اما تا کسب توافقی نهایی در مورد برنامه هستهای ایران هنوز راهی دراز در پیش است. این مذاکرات قرار است پس از برگزاری مراسم تشییع پیکر علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی پی گرفته شود.
ترامپ در مصاحبه خود با سیانبیسی بار دیگر مدعی شد که موفق شده است، بر جمهوری اسلامی “از لحاظ نظامی پیروز شود، هر چند ایران هنوز شماری موشک در اختیار دارد”.
او افزود که آمریکا میتواند این موشکها را هم نابود کند. ترامپ خاطرنشان کرد که آمریکا هفته گذشته در پی حملات ایران به کشتیهایی در تنگه هرمز دست به اقدامات تلافیجویانه زده است.
رئیس جمهور آمریکا در قسمتی دیگر از این گفتوگوی تلویزیونی از تصمیم خود در مورد آغاز جنگ با ایران و عملکرد خود در مدیریت آن دفاع کرد و گفت: «این در واقع جنگ نیست [بلکه] خلع سلاح هستهای ایران است.» او ضمن اشاره به این که چهار ماه درگیری “مدتی نسبتا کوتاه” است، بار دیگر گفت که نمیتوان به جمهوری اسلامی اجازه دستیابی به سلاح هستهای را داد.
ترامپ در این گفتوگو همچنین خود را “بهترین رئیس جمهور” خواند که اسرائیل در تاریخ خود تجربه کرده است. این در حالی است که به ویژه امضای تفاهمنامه تهران و واشنگتن انتقادات فراوانی را در اسرائیل به دنبال داشته و سایه اختلافات بر مناسبات ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل سنگینی میکند.
رئیس جمهور آمریکا در این مصاحبه محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی را “دیواری فولادین” خواند و ضمن اشاره به این که این محاصره در طول جنگ به طور کامل مؤثر بوده، مدعی شد که “حتی یک کشتی هم نتوانست وارد ایران شود”. این در حالی است که در گزارش نهادهای اطلاعات کشتیرانی از نقض متعدد این محاصره توسط “ناوگان سایه ایران” سخن میرود.
دونالد ترامپ در گفتوگوی خود با شبکه سیانبیسی بار دیگر گفت ایران بر اساس توافق پایان جنگ، محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را از آمریکا خریداری خواهد کرد. مقامهای جمهوری اسلامی اما چنین موضوعی را رد کردهاند.
او در این باره با اشاره به این که حکومت جمهوری اسلامی “هیچ درآمدی ندارد” افزود: «آنها به غذا نیاز دارند، به ذرت، گندم و سویا و فقط کشاورزان آمریکایی این محصولات را برایشان تامین خواهند کرد.» به گفته ترامپ طبق تفاهمنامه امضاءشده میان تهران و واشنگتن، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو و بخشی از تحریمهای نفتی را کاهش داده است، اما “درآمد حاصل از این اقدام باید برای خرید مواد غذایی هزینه شود، نه بازسازی توان نظامی ایران”.
اظهارات ترامپ در مورد الزام خرید محصولات کشاورزی از آمریکا در حالی است که عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی، پیشتر گفته بود، “هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا وجود ندارد”.
برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 3 جولای 2026