ترامپ با اشاره به این که هیچگونه “فشار زمانی” در مورد آتشبس یا توافق در ارتباط با مذاکرات با ایران وجود ندارد، گفت گزارشهای منتشرشده در مورد “فرصت سه تا پنج روزه” جهت تمدید آتشبس نادرست است.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخستوزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، “غرش شیران” نام داشت. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را “خشم حماسی” نامگذاری کرد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شدند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.
یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنهای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از آتشبس دوهفتهای با جمهوری اسلامی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی “تروث سوشیال” اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس فعلی را تمدید کرده است.
تغییرات ساختاری در وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ادامه دارد. در این رابطه اعلام شد که جان فیلان، وزیر نیروی دریایی ایالات متحده از سمت خود برکنار شده است. به گزارش رسانهها این اقدام در راستای تغییراتی است که در سطوح بالای پنتاگون جریان دارد.
وزارت دفاع آمریکا جزییاتی در مورد دلیل برکناری جان فیلان ارائه نکرد و تنها اعلام کرد که این مقام “بلافاصله دولت را ترک میگوید”.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، روز چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) با قدردانی از خدمات فیلان گفت که برای او در آینده آرزوی موفقیت میکند. پارنل در پستی که در رابطه با این تغییرات در شبکه ایکس (توئیتر سابق) منتشر کرد همچنین اعلام کرد که هانگ کائو، معاون وزیر نیروی دریایی، بهطور موقت سرپرستی این سمت را بر عهده میگیرد.
این تغییرات تازه در سطوح بالای پنتاگون در حالی صورت گرفته که آمریکا در چارچوب تنشهای خود با جمهوری اسلامی و تشدید فشار بر تهران در مذاکرات، حضور دریایی خود را در خاورمیانه افزایش داده و از توان و قابلیتهایی دریایی خود برای اجرای محاصره بنادر ایران استفاده میکند.
برکناری فیلان چند هفته پس از آن رخ میدهد که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، رئیس ستاد ارتش، رندی جورج را نیز برکنار کرده بود. برکناریهای اخیر بخشی از تحولات گستردهتر در رهبری پنتاگون است که در سال گذشته نیز برکناری رئیس پیشین ستاد مشترک ارتش و شماری از فرماندهان ارشد دیگر را دربرمیگرفت.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) در گفتوگو با شبکه خبری فاکس نیوز تصریح کرد که جمهوری اسلامی باید در چارچوب مذاکرات تهران و واشنگتن به منظور پایان دادن به جنگ “با تحویل اورانیوم غنیشده خود به آمریکا موافقت کند”.
او در این مصاحبه همچنین شلیک نیروهای سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در روز چهارشنبه، این مسئله را نقض آتشبس ندانست، چرا که کشتیهای مزبور آمریکایی نبودهاند.
لیویت پیش از آن در کنفرانسی خبر به نکات گوناگون مربوط به جنگ ایران و آمریکا از جمله گمانهزنیها در مورد مهلت زمانی برای پیشبرد مذاکرات پرداخت و گفت که رئیس جمهور ایالات متحده برای پایان آتشبس تمدیدشدهای که روز سهشنبه اعلام کرد، “مهلت قطعی و مشخصی” تعیین نکرده است. سخنگوی خاک سفید تصریح کرد: «نهایتا، زمانبندی توسط فرمانده کل قوا و رئیسجمهور ایالات متحده تعیین خواهد شد.»
پیشتر رسانههای آمریکایی از جمله سایت خبری اکسیوس به استناد به منابع آگاه از تعیین فرصتی زمانی “بین سه تا پنج روز” سخن گفته بودند.
لویت در نشست خبری روز چهارشنبه همچنین گفت که ترامپ خواستار دریافت جوابی “یکپارچه” از سوی جمهوری اسلامی است. او در این رابطه افزود، آمریکا “به رژیم ایران این انعطاف پذیری را نشان داده تا با یک پیشنهاد منسجم و یکدست جلو بیایند چون میان مقامات آنها اختلاف و چنددستگی زیادی وجود دارد”.
تلاش دوباره اعضای حزب دموکرات آمریکا برای محدود کردن اختیارات نظامی ترامپ با ناکامی روبرو شد. سنای آمریکا چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) با ۵۱ رأی مخالف در برابر ۴۶ رأی موافق، تلاش دموکراتها برای محدود کردن اختیار دونالد ترامپ در استفاده از نیروی نظامی علیه جمهوری اسلامی را رد کرد.
این پنجمین تلاش نمایندگان حزب دمکورات از آغاز جنگ اخیر ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران محسوب میشد. طرح پیشنهادی که نتوانست اکثریت لازم را به دست آورد، تحت هدایت تمی بالدوین ارائه شده و خواستار خروج نیروهای آمریکایی از درگیری بدون مجوز کنگره با جمهوری اسلامی بود.
در این رأیگیری، جان فترمن از دموکراتها با جمهوریخواهان همراه شد و در مقابل رند پال از جمهوریخواهان به طرح رأی مثبت داد. علیرغم این ناکامی، حزب دموکرات اعلام کرده است که به تلاشهای خود به منظور رأیگیری در مورد اختیارات جنگی ادامه خواهد داد.
به گفته فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده محاصره دریایی آمریکا در آبهای منطقه به خوبی عمل میکند. این نهاد بامداد پنجشنبه ۲۳ آوریل (۳ اردیبهشت) با انتشار پستی در شبکه ایکس آماری در این رابطه ارائه و اعلام کرد، نیروهای آمریکایی ۳۱ شناور را در چارچوب محاصره بنادر ایران به تغییر مسیر یا بازگشت به بنادر واداشتهاند.
سنتکام پیش از آن در پیامی دیگر به واکنشهای منتشره در مورد عبور برخی کشتیهای تجاری از محاصره، واکنش نشان داده و آنها را نادرست خواند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در این رابطه تصریح کرد که “در ۲۴ ساعت گذشته، گزارشهای رسانهای با اشاره به کشتیهای تجاری هیرو ۲، هدی و دورنا، مدعی شدهاند که چندین فروند از آنها محاصره را دور زدهاند. این گزارشها نادرست هستند”.
در پیام این نهاد در ادامه آماده است: «کشتیهای هیرو ۲ و هدی در قالب ناوگانی که میلیونها بشکه نفت را به بازار منتقل میکند، از خط محاصره عبور نکردهاند. در واقع، این نفتکشها با پرچم ایران، پس از آنکه در اوایل این هفته توسط نیروهای آمریکایی متوقف شدند، در چابهارِ ایران لنگر انداختهاند. کشتی دورنا نیز پس از تلاش قبلی به منظور نقض محاصره در اقیانوس هند تحت نظارت و مراقبت یک ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده قرار دارد.»
به نوشته سنتکام، ارتش ایالات متحده “توان دسترسی جهانی دارد و نیروهای آمریکایی در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن در حال فعالیت و اجرای محاصره هستند”.
به گفته دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پس از توقف مذاکرات تهران و واشنگتن در ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) هیچگونه “فشار زمانی” در مورد آتشبس یا توافق در ارتباط با تاریخی تازه به منظور مذاکرات با ایران وجود ندارد. او چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز تصریح کرد که گزارشهای منتشرشده در مورد “فرصت سه تا پنج روزه” جهت تمدید آتشبس نادرست بوده است. ترامپ با اشاره به بحثهای جاری در مورد زمان پایان یافتن جنگ گفت که “چارچوب زمانی مشخصی” وجود ندارد و “شتابی در کار نیست”.
پیش از آن سایت خبری اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود ترامپ به جناحهای درگیر در حکومت ایران مهلتی کوتاه داده است تا برای ارائه پیشنهادی منسجم در روند مذاکرات به توافق برسند. اکسیوس به نقل از یک منبع آمریکایی نوشته بود، “ترامپ حاضر است سه تا پنج روز دیگر آتشبس را تمدید کند تا ایرانیها وضعیت خود را سامان دهند و این روند قرار نیست بهصورت نامحدود ادامه پیدا کند.»
ترامپ در گفتوگو روز چهارشنبه با فاکس نیوز همچنین به اخبار منتشرشده در مورد کشتیهایی که در همان روز در تنگۀ هرمز هدف قرار گرفته یا توسط ایران توقیف شدند، واکنش نشان داد و گفت: «آنها کشتیهای ایالات متحده نبودند.» او افزود که اوضاع را زیر نظر خواهد داشت.
رئیس جمهور آمریکا در بخشی از مصاحبه با فاکس نیوز به حکومت ایران پرداخت. از دید ترامپ، “محاصره حتی بیش از بمباران آنها را میترساند. آنها سالها بمباران شدهاند، از از محاصره متنفرند”. او ضمن اشاره به وضعیت چاههای نفتی ایران گفت: وقتی آن چاهها از کار بیافتند، گاهی برای همیشه از بین میروند.
برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 23 آوریل 2026