پانزده کارمند شرکت «پاد» سه‌شنبه پنجم آبان در جریان بازدید مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد، شغل‌شان را از دست دادند؛ چهارده زن به‌دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری و یک مرد به‌دلیل پوشیدن شلوار جین. براساس اطلاعات رسیده به «ایران‌وایر»، قاسمی همان‌جا دستور اخراج آن‌ها را صادر کرد و همان روز مدیرعامل شرکت را نیز برکنار کرد. چند ساعت بعد، پیام به کارکنان شرکت‌های دیگر مجموعه رسید: فردا با پوشش تعیین‌شده بیایید، وگرنه اجازه ورود ندارید.
برای کارکنانی که تا روز قبل بدون مانتو و حجاب اجباری در محل کار حاضر می‌شدند، این پیام به معنای تغییر ناگهانی شرایط کار بود. حالا باید مقنعه و لباس اداری تهیه می‌کردند، کفش‌هایشان را تغییر می‌دادند و خود را با دستور تازه تطبیق می‌دادند؛ یا صبح پشت در شرکت می‌ماندند.
ایران‌وایر همچنین مطلع شده است که به کارکنان برخی شرکت‌های مجموعه، از جمله پاد، ده میلیون تومان برای خرید لباس مورد نظر هلدینگ پرداخت شده است. وعده کمک‌هزینه‌ای که در تصویر دستورالعمل دیده می‌شود، در برخی شرکت‌ها به پرداخت رسیده؛ همراه با الزامی که ورود به محل کار را به پوشش کارکنان گره می‌زند.
روایت پاسارگاد، نشانه‌ای از گسترش فشار برای تحمیل پوشش حکومتی به محل تامین معاش است. در این سازوکار، مدیریت و حراست شرکت‌ها می‌توانند با جلوگیری از ورود، اجبار به گرفتن مرخصی و تهدید به اخراج، هزینه انتخاب پوشش را به درآمد و امنیت شغلی پیوند بزنند.
هزاران کارمند زیر سایه یک تصمیم
پاسارگاد فقط یک بانک با تعدادی شعبه نیست. گروه مالی پاسارگاد، شبکه‌ای از شرکت‌ها و هلدینگ‌های فعال در بانکداری، بیمه، فناوری اطلاعات، معدن، انرژی و ساختمان است. فناپ، میدکو و گسترش انرژی پاسارگاد از اعضای این گروه‌اند و خود نیز شرکت‌های زیرمجموعه دارند.
آمار تجمیعی و به‌روز کارکنان تمام گروه در منابع بررسی‌شده روشن نیست؛ اما در اسفند۱۴۰۱، تفاهم‌نامه‌ای برای بیمه تکمیلی بازنشستگی چهل هزار نفر از کارکنان گروه مالی پاسارگاد امضا شده است. این عدد، شمار کارکنان امروز مجموعه نیست، اما مقیاس چندده‌هزارنفری اشتغال در آن را نشان می‌دهد.
فناپ، بازوی فناوری پاسارگاد، به‌تنهایی بیش از شش هزار شاغل مستقیم دارد. داتین نیز، بر اساس معرفی منتشر شده برای بازدید دانشگاه صنعتی شریف در اردیبهشت۱۴۰۴، بیش از هزار و هشتصد همکار در هشت دفتر داشته است. شمار کارکنان داتین بخشی از مجموعه فناوری است و نباید جداگانه به آمار فناپ اضافه شود. با توجه به ابلاغ دستور الزام به رعایت ضوابط پوشش، به تمامی به تمام شرکت‌های فناپ، با تکیه بر آمار اعلام‌شده، شرایط حضور در محل کار برای جمعیتی چند‌هزارنفری تغییر می‌کند؛ کارکنانی که حالا ورودشان به شرکت و امکان ادامه کارشان به پذیرفتن پوشش تعیین‌شده گره خورده است. در صورت ابلاغ به سراسر گروه مالی پاسارگاد، دامنه تاثیر می‌تواند به ده‌ها هزار نفر برسد.
پیام آخر شب، بازگشت به خانه در صبح
براساس روایت‌های کارکنان که به ایران‌وایر رسیده، اطلاع‌رسانی در برخی شرکت‌ها حدود ساعت ده تا یازده‌ونیم شب انجام شده است. دستور برای صبح روز بعد بود؛ فرصتی کوتاه برای تهیه لباس‌هایی که تا روز قبل، شرط ورود به شرکت نبودند.
«یا مقنعه بپوشید یا نیایید»؛ روایت کارکنان پاسارگاد از تهدید به اخراج
یکی از کارکنان، وضعیت پیشین محیط کار را این‌گونه توصیف کرده است: «ما نه حجاب داشتیم نه مانتو می‌پوشیدیم.» به‌گفته او، شرکت ناگهان اعلام کرده که کارکنان زن باید با لباس اداری، شلوار پارچه‌ای تیره، مقنعه و کفش ساده و غیر‌رنگی حاضر شوند. صبح روز بعد، تعدادی از کارکنان را به خانه بازگردانده‌اند.
روایت دیگری از الزام به مقنعه مشکی برای زنان و کفش ساده مشکی خبر می‌دهد. براساس همین روایت، پوشیدن کفش کتانی برای زنان و مردان ممنوع شده است. مردان نیز باید پیراهن آستین‌بلند، شلوار پارچه‌ای و کفش رسمی بپوشند.
به کسانی که لباس تعیین‌شده را نداشته‌اند، گفته شده مرخصی بگیرند، لباس تهیه کنند و بعد بازگردند. یکی از کارکنان این وضعیت را «مرخصی اجباری» توصیف کرده است؛ محروم شدن از حضور در محل کار به‌دلیل پوششی که پیش‌تر مانع انجام وظایف شغلی آنان نبود.
براساس اطلاعات دریافتی، پس از بازدید قاسمی از پاد و دستور اخراج کارکنان، در شرکت‌های دیگر مجموعه جلسه‌های اضطراری برگزار شده و اطلاعیه‌های پوشش در بسترهای داخلی اطلاع‌رسانی انتشار یافته است.
در روایت دیگری تاکید شده که محدودیت به پاد منحصر نمانده و به کل فناپ ابلاغ شده است. همین روایت، از دستور اخراج چند نفر در شرکت داتین نیز خبر می‌دهد. در برخی دیگر از زیرمجموعه‌های این هلدینگ به زنان کارمند دستور داده شده که «حق آرایش کردن» هم ندارند.
مقنعه اجباری به نام آراستگی
در تصویر دستورالعملی که در اختیار ایران‌وایر قرار گرفته، ضوابط تازه با عنوان حفظ آراستگی محیط کار، رعایت ملاحظات فرهنگی و انطباق با ارزش‌های گروه مالی پاسارگاد معرفی شده است.
برای زنان، مانتوی تا روی زانو، شلوار راسته اداری و مقنعه تعیین شده است. استفاده از شال و روسری به‌جای مقنعه، مانتوی کوتاه یا جلوباز، کت‌وشلوار زنانه و تی‌شرت ممنوع است. مردان نیز باید پیراهن رسمی آستین‌بلند و شلوار رسمی بپوشند.
در پیام، آغاز اجرای مقررات نهم آبان تعیین شده است؛ درحالی‌که بنابر اطلاع ایران‌وایر در برخی از زیرمجموعه‌های هلدینگ پاسارگاد از روزهای پنجم و یا ششم آبان این دستورالعمل اجرایی شده است.
شرط تعیین‌شده روشن است: کارکنان بدون پوشش مورد نظر مدیریت، اجازه حضور در ساختمان را ندارند. الزام به مقنعه و ممنوعیت روسری یا کت‌وشلوار زنانه نیز نشان می‌دهد موضوع از تعیین لباس رسمی یا حتی الزام به حجاب اجباری فراتر رفته و شکل مشخصی از پوشش به زنان و مردان تحمیل شده است.
از مطالبه حکومتی تا کنترل در ورودی شرکت
اعمال چنین فشارهایی محدود به هلدینگ پاسارگاد و تصمیم شخصی مدیر آن نیست. طی هفته‌های گذشته مقامات و نهادهای رسمی بارها بر لزوم ورود نهادهای نظارتی به پوشش شهروندان تاکید کرده بودند.
مجلس خبرگان رهبری در بیانیه بیست‌وپنجم مهر۱۴۰۵، از مسوولان فرهنگی و اجرایی خواست برنامه‌ای مستمر ارائه کنند و تاکید کرد: «حجاب و عفاف نباید به مسئله‌ای مقطعی تبدیل شود.» این نهاد در کنار توصیه به فعالیت فرهنگی، بر ابلاغ و اجرای قاطع قانون اصرار داشت.
پیش از آن، غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، ششم مهر از دادستان کل کشور خواسته بود برخورد با آنچه ناهنجاری اجتماعی می‌نامد، جدی پیگیری شود. او خطاب به مقام‌های قضایی گفته بود: «از هیاهوها نهراسید.»
چهاردهم مهر، علی کاظمی، سخنگوی قوه قضاییه، مسوولیت مدیران را صراحتا مطرح کرد و دستور داد که واحدهای دارای مجوز دولتی که خدمات عمومی ارائه می‌دهند، باید مقررات حجاب را در محدوده مدیریت خود اجرا کنند و دستگاه‌های ناظر نیز بر اجرای آن نظارت داشته باشند. او همچنین از مکاتبه دادستان کل با دستگاه‌های مرتبط برای پیگیری تکالیف حجاب خبر داد.
برای کارکنانی که شب پیام پوشش گرفته‌اند و صبح از ورودشان جلوگیری شده، این مطالبه اما دیگر بحثی میان مقام‌های حکومتی نیست. به حقوق آخر ماه و امکان ادامه کارشان رسیده است؛ جایی که حراست می‌تواند راه را ببندد و مدیریت، شغل را به پذیرفتن پوشش تعیین‌شده مشروط کند. برای حکومتی که برخورد خیابانی با زنان، خطر شکل‌گیری اعتراض‌های گسترده را به همراه دارد، انتقال فشار به محیط کار می‌تواند هزینه رویارویی مستقیم را کاهش دهد. کارمندی که درآمدش به این شغل وابسته است، باید میان نپذیرفتن پوشش تحمیلی و به خطر افتادن معاش خود تصمیم بگیرد.
حاکمیت اجرای حجاب اجباری را از مدیران شرکت‌ها و مجموعه‌های خدماتی مطالبه می‌کند و مسوولیت کنترل پوشش را به درون این مجموعه‌ها می‌برد. دستورالعمل‌های اداری، مدیران و حراست‌ها را به مجریان این اجبار تبدیل می‌کنند؛ کسانی که اختیار دارند راه ورود کارکنان را ببندند و ادامه کارشان را به رعایت پوشش تعیین‌شده مشروط کنند.
برگرفته از سایت ایران وایر، 29 اکتبر 2026