رسانههای داخلی از کاهش بیسابقه مشارکت اقتصادی زنان در ایران خبر داده و آن را نشانه عقبرانده شدن دوباره زنان از اقتصاد رسمی و غیررسمی دانستهاند.
خبرگزاری ایلنا وابسته به تشکیلات حکومتی خانه کارگر در گزارشی نوشت که نرخ مشارکت اقتصادی زنان در یک سال از ۱۷ درصد به ۱۲ درصد رسیده؛ رقمی که در عمل یعنی بخش بزرگی از زنان، بهویژه زنان تحصیلکرده، از صف جویندگان کار خارج و در آمار رسمی به جمعیت «غیرفعال» یا «خانهدار» منتقل شدهاند.
این خانهنشینی اجباری سه ریشه همزمان دارد که شامل رکود تولید، مزدهای پایین، و مردانه بودن بازار کار است.
برهمین اساس وقتی بنگاهها تعدیل نیرو میکنند، زنان معمولاً اولین قربانیاند؛ چون اشتغال زنان در نگاه سنتی هنوز «ضروری» تلقی نمیشود. نتیجه این است که بیکاری زنان کمتر دیده میشود، چون بسیاری از آنان دیگر در آمار بیکاران نمیآیند.
اما گزارشها نشان میدهد بحران تازه، اینترنت است. در سالهای اخیر، اینترنت برای بسیاری از زنان بازار کار موازی ساخته بود. فروش خانگی در اینستاگرام، آموزش آنلاین، تولید محتوا، خدمات زیبایی، مشاوره، ترجمه، طراحی، فروش لباس و خوراکی از جمله بخشهایی بودند که باعث خوداشتغالی زنان شده بود.
این بازار برای زنانی که امکان حضور در محیطهای مردانه، پرهزینه یا ناامن کار را نداشتند، راهی برای درآمد مستقل بود.
قطع و اختلال اینترنت همین مسیر را هم بسته است. فروشگاههای آنلاین با کاهش بازدید، اختلال پرداخت، از دست رفتن مشتری و هزینه سنگین فیلترشکن روبهرو شدهاند. برای بسیاری از زنان، قطع اینترنت فقط قطع ارتباط نیست؛ قطع درآمد است.
ایلنا نوشته در زمستان سال ۱۴۰۴ در مقایسه با زمستان ۱۴۰۳ تنها در مورد زنان، طی سه سال اخیر ۲۰۰ هزار کاهش فرصت شغلی داشتیم.
این خبرگزاری مواردی همچون جنگ و شوک آن، بحث قطع برق و گاز بنگاههای اقتصادی و کاهش ظرفیت تولید بنگاههای اقتصادی را عامل اصلی این موضوع دانسته است.
ایلنا همچنین به افزایش دستفروشی و مشاغل کاذب اشاره کرده و نوشته مردان به دلیل فشار اقتصادی حاضر هستند که به مشاغل سطح پایینتر تن دهند. اما برای زنان و دختران این امکان نیست و همین مسئله، حجم انبوهی از جمعیت غیرفعال خلق کرده است.
برگفته ای از سایت صدای امریکا بخش فارسی، 27 ژوئن 2026