نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد حتی قرار گرفتن در معرض مقدار اندکی نور هنگام خواب، ممکن است شکل و عملکرد عضلات قلب را تغییر دهد و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را در آینده بالا ببرد.
به گزارش سیانان، در این مطالعه که در «مجله قلب اروپا» (European Heart Journal) منتشر شد، خواب بیش از ۱۱ هزار نفر که به بیماری قلبیعروقی مبتلا نبودند، بررسی شد.
به گفته متخصصان، برای داشتن خوابی باکیفیت، روشنایی اتاقخواب در حالت مطلوب باید حداکثر یک «لوکس» باشد که محیطی کاملا تاریک محسوب میشود. «لوکس» واحد اندازهگیری میزان روشنایی در نظام بینالمللی یکاها است. سه لوکس تقریبا معادل روشنایی مهتاب یا نوری است که از زیر در بسته اتاقخواب به داخل نفوذ میکند.
پژوهشگران در این مطالعه دریافتند دیواره عضلات قلب افرادی که هنگام خواب در معرض نوری با شدت بیش از سه لوکس قرار داشتند، بهگونهای ضخیم شد که کارآیی عمل پمپاژ قلب را کاهش میداد.
بر اساس نتایج مطالعه، هرچه اتاقخواب روشنتر بود، میزان آسیب نیز افزایش مییافت. نور صفحه گوشی که نمایشگر آن رو به بالا است، روشنایی ساعت دیجیتال زنگدار یا آلودگی نوری بیرون از خانه هم از جمله منابع احتمالی نور اضافی محسوب میشوند.
تمام شرکتکنندگان این مطالعه به مدت هفت روز، حسگری روی مچ دست خود بستند تا میزان نور را در طول شب اندازهگیری کند. سه سال بعد، از قلب هریک از آنها امآرآی گرفته شد تا ساختار و عملکرد قلبشان بررسی شود.
قلب افرادی که در محیطی با روشنایی بیش از سه لوکس خوابیدند، در مقایسه با افرادی که شبها در معرض نور نبودند، با ضخیم شدن دیوارههای بطن چپ و کاهش فضای داخلی آن مواجه بود. همچنین توانایی انعطافپذیری عضله قلب هنگام هر ضربان کاهش یافته بود؛ تغییری که یکی از نشانههای اولیه اختلال عملکرد قلب به شمار میرود. آسیبهای دیگری نیز در دو حفره دیگر قلب مشاهده شد.
تغییر شکل عضله قلب «ریمادلینگ قلبی» (cardiac remodeling) یا تغییر ساختاری قلب نام دارد. این ضخیم و سفت شدن عضله قلب یا بزرگ شدن بیش از اندازه آن که هنگام قرار گرفتن در معرض نور اضافی و احتمالا بر اثر خواب بیکیفیت مشاهده شدند، تغییرات مطلوبی نیستند.
پژوهشگران افزودند که بین ۲۴ تا ۴۹ درصد تاثیر مشاهدهشده بر قلب ناشی از کوتاه شدن مدت خواب به کمتر از پنج یا شش ساعت بود که پیامد مستقیم قرار گرفتن در معرض نور شبانه محسوب میشود. ممکن است عوامل دیگری در ۵۱ درصد باقیمانده این خطر نقش داشته باشند. قرار گرفتن در معرض نور شبانه ممکن است بر دیگر عوامل خطر بیماریهای قلبیعروقی مانند استرس و تغییرات زیستی مثل فشار خون و ضربان قلب، نیز تاثیر بگذارد.
البته این مطالعه محدودیتهایی هم داشت. برای مثال، یک هفته آزمایش برای اندازهگیری میزان کلی مواجهه با نور نسبتا کوتاه است. افزون بر این، استفاده از حسگر نور روی مچ دست معیار مناسبی برای سنجش میزان نوری که چشم دریافت میکند، نیست و ممکن است مقدار واقعی را بیشتر یا کمتر از حد براورد کند. بنابراین مرتبط دانستن این دادهها با اسکنهای قلبی انجامشده سه سال بعد، تا حدی دور از ذهن به نظر میرسد و برای اثبات رابطه علتومعلولی به مطالعات بیشتری نیاز است.
چگونه اتاق خواب را تاریکتر کنیم؟
جلوگیری از ورود نور به اتاقخواب نسبتا آسان است. میتوان روی پنجرهها پردههای ضخیم یا پردههای تیرهکننده ارزانقیمت نصب کرد. البته نباید فراموش کرد که صبحها پردهها را کنار بزنید تا نور روز وارد اتاق شود، زیرا این نور به تنظیم ریتم شبانهروزی بدن کمک میکند.
چراغهای راهرو را هنگام شب خاموش کنید. با این حال، اگر نور همچنان از زیر در یا لبههای پنجره وارد میشود، میتوانید از درزگیر یا نوارهای مسدودکننده نور استفاده کنید. اگر باز هم مقدار کمی نور در محیط باقی ماند، هنگام خواب چشمبند بگذارید.
برای چراغ مطالعه کنار تخت، لامپهایی با نور سفید گرم، کهربایی تیره یا قرمز انتخاب کنید که دمای رنگ موثر آنها پایین یا نزدیک به صفر باشد. اگر به چراغخواب نیاز دارید، هم نور آن را کم کنید و آن را نزدیک سطح زمین قرار دهید.
برگرفته ای از سایت ایندیپندنت فارسی، 11 سپتامبر 2026