social
همزمان با ورود جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل و آمریکا به بیستوششمین روز، گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان میدهد قطع گسترده و عامدانه اینترنت در ایران که تنها با هدف جلوگیری از دسترسی مردم به اطلاعات درست و کنترل روایتها انجام میشود، به یکی از اصلیترین دغدغههای روزمره مردم تبدیل شده و زندگی میلیونها نفر را مختل کرده است.
جامعه جهانی بهائی اعلام کرد پیوند نعیمی، یک جوان پیرو آئین بهائی که در کرمان محبوس است، پس از تحمل «دو اعدام نمایشی»، با «تهدید اعدام» مواجه است.
بر اساس گزارشها ساختار سرکوب در ایران با حملات نظامی اسرائیل و آمریکا تضعیف شده و دامنه حملات به هدف گرفتن نیروهای بسیجی مستقر در ایستهای بازرسی خیابانی رسیده است. در مقابل جمهوری اسلامی برای نمایش «اقتدار» به مردم درون کشور در شرایط جنگی و با هدف جلوگیری از شکلگیری اعتراضات سراسری موجی از تهدید و بازداشت شهروندان را در دستور کار قرار داده است. در روزهای گذشته بازداشت فلّهای شهروندان از جمله خبرهایی است که در سانسور شدید خبری و قطع اینترنت جهانی در ایران، از سوی رسانههای حکومتی بهطور سازمانیافته مخابره میشود. در همین رابطه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی صبح چهارشنبه ۲۷ اسفندماه مدعی شده که ۱۱۱ شهروند «سلطنتطلب» را در ۲۶ استان ایران بازداشت کرده است. بر اساس ادعای وزارت اطلاعات این بازداشت «پیش از هرگونه اقدامی در چهارشنبه پایان سال» صورت گرفته است. وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی همچنین ادعا کرده از شهروندان بازداشتشده «شمار قابل توجهی سلاح گرم و سرد، شوکر و باتوم کشف شده است». وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در ادامه مدعی بازداشت چهار نفر به اتهام «جاسوسی برای آمریکا و سرویسهای نیابتی» آن در استانهای همدان و آذربایجان غربی شده و افزوده این افراد «موقعیت مقرها، تجهیزات و محل استقرار نیروهای حافظ امنیت» را گزارش میدادند. «کشف دو محموله سلاح جنگی مهیای استفاده برای ایجاد آشوب خیابانی شامل ۲۹ قبضه کلت کمری، ۲ کلاشینکف و ۵۸ تیغه خشاب» نیز از دیگر ادعاهای وزارت اطلاعات درباره شهروندان بازداشتشده است. در بخش دیگری از اطلاعیه وزارت اطلاعات ادعای شناسایی و بازداشت ۲۱ نفر بهعنوان ارسالکننده اطلاعات و تصاویر به اینترنشنال و شناسایی و کشف دو محموله بزرگ استارلینک به شمار ۳۵۰ دستگاه هنگام ورود مطرح شده است. پیشتر سازمان اطلاعات سپاه (ساس) استان البرز اعلام کرده بود «۷۵ نفر از عناصر اصلی مرتبط با گروههای تروریستی، منافقین، سلطنتطلبان و شبکههای خارجی» را دستگیر کرده است. جدا از گزارشهای نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی درباره بازداشت فلّهای شهروندان، گزارشهای دیگری از سوی رسانههای حقوقبشری موج بازداشت شهروندان در شرایط جنگی را تأیید میکند. به گزارش فعالان حقوق بشر همزمان با تشدید حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی فشار بر فعالان مدنی و سیاسی را افزایش داده و شماری از آنها را احضار کردهاند. سبحان عزیزی و امید خورشیدی، دو فعال مدنی ساکن شهر سقز، از جمله شهروندانی هستند که بازداشت آنها در روزهای گذشته از سوی نهادهای حقوق بشری تأیید شده است. خبرگزاری «هرانا» نیز گزارش داده روز گذشته ساسان چمنآرا و پرستو چمنآرا توسط نیروهای امنیتی در ایلام بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. از سوی دیگر، در تاریخ ۲۳ اسفند، داود گنجی، گیمر و برنامهنویس کامپیوتری در نیشابور، بازداشت شد. یک شهروند بهائی ساکن شیراز نیز به نام پژمان زارع در تاریخ ۲۴ اسفندماه در منزل شخصیاش توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. در روزهای گذشته همچنین مژگان ایلانلو، مستندساز به همراه همسرش محمد پیرهادی و دخترش لیلا پیرهادی در تهران بازداشت شدند. جواد سرکی شهروند ساکن مشهد و پیشوا آقاپور شهروند ساکن بوکان نیز بازداشت شدند. در این میان وکلای دادگستری و فعالان حقوق بشر تأکید دارند خانواده و اطرافیان شهروندان بازداشتشده حتما بازداشت عزیزان خود را رسانهای کنند تا با این اقدام دست نهادهای امنیتی و قضایی حکومت برای پروندهسازی دروغین یا صدور احکام سنگین بسته شود. در همین رابطه مرکز مشاوره حقوقی «دادبان» با انتشار متنی توضیح داده «همزمان با تداوم جنگ میان اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی، تهدیدات مقامهای امنیتی و قضایی علیه شهروندان در ایران افزایش یافته است. در روزهای اخیر، برخی مقامات حکومتی با ادبیاتی تند از برخورد شدید با منتقدان، معترضان و افرادی که به زعم آنان «همراهی با دشمن» دارند سخن گفتهاند. چنین فضایی میتواند زمینهساز تشدید بازداشتها و برخوردهای امنیتی علیه شهروندان شود.» «دادبان» نوشته «در شرایط کنونی، که تهدیدها افزایش یافته و عملا هیچ نهاد مستقلی در داخل ایران پاسخگو نیست، نگرانیها درباره نقض گسترده حقوق شهروندان بیشتر شده است. تجربه سالهای گذشته نشان داده که در وضعیتهای بحرانی، نهادهای امنیتی و قضایی گاه با استناد به شرایط اضطراری از رعایت قوانین و تشریفات قانونی فاصله میگیرند. این وضعیت میتواند زمینه را برای اقدامات غیرقانونی علیه بازداشتشدگان فراهم کند.» در ادامه آمده «در چنین فضایی خطر ناپدیدسازی قهری، بازداشتهای خودسرانه، نگهداری در بازداشتگاههای نامعلوم و اعمال فشار، آزار یا شکنجه علیه بازداشتشدگان بیش از پیش افزایش مییابد. هنگامی که روندهای قانونی نادیده گرفته میشوند و نظارت عمومی کاهش پیدا میکند، بازداشتشدگان بیش از هر زمان دیگری در معرض نقض حقوق اساسی خود قرار میگیرند.» «دادبان» به شهروندان توصیه کرده «در صورت بازداشت عزیزان خود، این موضوع را در کوتاهترین زمان ممکن اطلاعرسانی و رسانهای کنند. انتشار سریع خبر بازداشت، اعلام نام و وضعیت فرد بازداشتشده و اطلاعرسانی عمومی میتواند به عنوان عاملی بازدارنده در برابر نقض بیشتر حقوق بازداشتشدگان عمل کند و توجه افکار عمومی را به وضعیت آنان جلب کند.» برگرفته ای از سایت کیهان لندن، 24 مارس 2026
مقامهای جمهوری اسلامی ایران آمریکا را «شیطان بزرگ» مینامند و هوادارانشان در خیابانها عکس دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، را به آتش میکشند، اما این مانع از آن نمیشود که فرزندانشان را برای تحصیل یا حتی تدریس به آمریکا بفرستند.
حسین و ابوالفضل شمخانی، پسران علی شمخانی، مشاور سیاسی رهبر پیشین جمهوری اسلامی که در حملات هوایی اسرائیل کشته شد، با استفاده از نامهای مستعار و «گذرنامه طلایی» کارائیب، مجموعهای از املاک لوکس به ارزش حدود ۲۹ میلیون دلار در دبی خریداری کردهاند.
وزیر کشور ترکیه، اعلام کرد از زمان آغاز جنگ، شمار ایرانیهایی که وارد ترکیه میشوند حدود یکسوم کاهش یافته است. او گفت تهران اکنون برای خروج شهروندان خود محدودیت گذاشته است.
بر اساس اطلاعات رسیده به «ایرانوایر»، سازمان اطلاعات سپاه همزمان با بیستمین روز جنگ پیامکی به تلفنهای شهروندان ارسال کرده و در آن تهدید کرده است که عضویت آنها در کانالهای تلگرامی و صفحات اینستاگرامی که «معارض» نامیده شدهاند تحت رصد قرار دارد.
خبرگزاری میزان وابسته به قوهقضائیه جمهوری اسلامی پنجشنبه ۲۸ اسفند۱۴۰۴ گزارش داد سه نفر از دستگیرشدگان اعتراضات دیماه به اتهام «قتل عوامل فراجا» اعدام شدهاند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر میگوید حملات مداوم «غیرقانونی» جمهوری اسلامی ایران به کشورهای جنوب خلیج فارس جان شهروندان آنها را به خطر میاندازد. این سازمان با انتشار گزارشی گفت بسیاری از حملات جمهوری اسلامی به ساختمانهای مسکونی غیرنظامی، هتلها، فرودگاههای غیرنظامی و سفارتخانهها اصابت کرده و به طور غیرقانونی مراکز غیرنظامی مانند مراکز مالی را هدف قرار داده است. این گزارش میگوید جمهوری اسلامی با «هزاران» پهپاد و موشک به کشورهای خلیج فارس شامل بحرین، کویت، قطر، عمان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حمله کرده که بیشترین حملات به امارات بوده است. جمهوری اسلامی پس از آغاز عملیات مشترک نظامی آمریکا و اسرائيل در ایران، به همسایگان خود که با برخی از آنها روابط دوستانه دارد حمله کرد. همچنین، بنا بر گزارش منابع دولتی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، تا ۱۶ مارس، این حملات منجر به کشته شدن دستکم ۱۱ غیرنظامی و زخمی شدن دستکم ۲۶۸ نفر شده است. بیشتر آنها به گفته منابع دولتی، کارگران مهاجر بودند. امارات نیز قبلا از مجروحیت شهروند و یا شهروندان ایرانی در حملات جمهوری اسلامی به این کشور خبر داده بود. در گزارش دیدهبان حقوق بشر آمده است که حکومت ایران ادعا کرده سایتهایی را هدف قرار میدهد که پرسنل آمریکایی به آنجا منتقل شدهاند. با این حال، ابراهیم جباری، یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت که جمهوری اسلامی تمام مراکز اقتصادی در منطقه را خواهد زد. مقامات دیگر رژیم نیز تهدیدات مشابهی بیان کردهاند. در گزارش دیدهبان حقوق بشر همچنین اشاره شده است که جمهوری اسلامی به کشورهای دیگر از جمله جمهوری آذربایجان، عراق، اسرائیل، اردن، سوریه و ترکیه حمله کرده است. سازمان دیدهبان حقوق بشر تاکید کرده است که حقوق بینالملل بشردوستانه موظف میکند که همه طرفهای درگیر، بین اهداف نظامی و غیرنظامیان تمایز قائل شوند و تنها اهداف نظامی را هدف قرار دهند. این گزارش میگوید که نقض جدی قوانین جنگ که با نیت مجرمانه، یعنی عمدی یا بیاحتیاطی، انجام شوند، جنایت جنگی هستند. برگفته ای از سایت صدای امریکا بخش فارسی، 17 مارس 2026
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مأموران امنیتی جمهوری اسلامی را «اراذل و اوباش» خواند و شکل نگرفتن تظاهرات اعتراضی در ایران از زمان آغاز جنگ اخیر را «قابل درک» دانست.
