امروز، سه شنبه ۱۶ دیماه ۱۴۰۴، دهمین روز تداوم اعتراضات و اعتصاب شهروندان در شهرهای مختلف ایران رقم خورد. گزارشها حاکی از آن است که خشونت نیروهای انتظامی–امنیتی به مراکز درمانی نیز کشیده شده و در مواردی این مراکز هدف مداخله و حمله قرار گرفتهاند.
سخنگوی دولت مسعود پزشکیان همزمان با اجراییشدن حذف ارز ترجیحی در ایران، خبر داد که از هفتهٔ آینده قیمت کالاهای اساسی در کشور دستکم بین «۲۰ تا ۳۰ درصد» افزایش خواهد یافت.
خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، شامگاه دوشنبه ۱۵ دیماه (۵ ژانویه) در گزارشی تفضیلی بر پایه اطلاعات بررسی شده نوشت که در جریان اعتراضات سراسری دستکم یک هزار و ۲۰۳ شهروند بازداشت شده و دستکم ۲۹ تن از معترضان کشته شدهاند.
همزمان با اعتصاب بخش قابل توجهی از بازاریان در تهران در روز دوشنبه هشتم دیماه ۱۴۰۴ که در اعتراض به بیعملی حکومت در برابر افزایش قیمت ارز و طلا آغاز شده، شاخص کل بورس ایران سقوط و اکثر نمادها منفی شدند.
همزمان با ادامه سرکوب شدید معترضان در ایران دونالد ترامپ بار دیگر به حکومت ایران هشدار داد که اگر دست به کشتار معترضان بزند، “ضربه بسیار سختی” از آمریکا خواهد خورد. روزنامه تایمز از “طرح فرار خامنهای” گزارش داد.
بنابر یک گزارش اطلاعاتی که در اختیار روزنامه تایمز قرار گرفته، علی خامنهای طرح جایگزینی برای خروج از کشور دارد که در صورت عدم موفقیت نیروهای امنیتی در سرکوب اعتراضات یا ریزش و سرپیچی در این نیروها، با استفاده از آن تهران را ترک میکند.
بر اساس تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند، اعتراضات در ایران علیه حکومت جمهوری اسلامی ادامه دارد. معترضان در شامگاه هفتمین روز این اعتراضات در شهرهای مختلف ایران به خیابانها آمده و علیه حکومت شعار دادند. افزون بر تهران، شهرهای شیراز، مشهد، اصفهان و اراک نیز از دیگر نقاطی بودند که ویدیوهایی از برپایی تجمعهای اعتراضی در آنها در شبکههای اجتماعی منتشر شد. وحید آنلاین در این رابطه ویدیوهایی متعددی از این اعتراضات منتشر کرده و به اشتراک گذاشته است. برخی رسانههای داخلی از جمله تسنیم به شماری از این تجمعات اشاره کرده و از “آشوبگرانی” سخن گفتهاند که به ادعای این رسانه “مورد توجه مردم و کسبه قرار نگرفتهاند”. این در حالی است که دیروز شنبه (۳ ژانویه / ۱۳ دی) که اعتراضات سراسری در ایران علیه جمهوری اسلامی هفتمین روز خود را تجربه میکرد، گروهای بیشتری به جمع معترضان پیوستند. از جمله در ویدئوهایی از خیابان راهنمایی مشهد، گروهی از معترضان دیده میشوند که در شامگاه شنبه شعار “مرگ بر دیکتاتور” سر میدهند. بازاریان تهران علیرغم تهدیدات خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی علیه معترضان فراخوان دیگری برای برگزاری تجمعات صادر کردند. خامنهای در سخنان تند خود در باره اعتراضات در ایران، معترضان را “تحریکشده و مزدور دشمن” خواند و مدعی شد، قشر بازاری همچنان به جمهوری اسلامی “وفادار” است و نوسانات شدید نرخ ارز، از جمله افزایش قیمت دلار، “نتیجه اقدامات دشمن” است نه سیاستهای داخلی حکومت. او همچنین با انتشار پیامی در شبکه اکس (توییتر سابق) گفت، “تسلیم دشمن نخواهیم شد”. این گفته از جمله با واکنش ایلان ماسک، میلیاردر پرنفوذ آمریکایی و صاحب شبکه اکس روبرو شد که در کامنتی نوشت، “زهی خیال باطل”. خامنهای در طی اظهارات تهدیدآمیز خود معترضان را “اغتشاشگر” خوانده و تصریح کرده بود، “حرف زدن با اغتشاشگر فایدهای ندارد و باید اغتشاشگر را بر سر جایش نشاند”؛ تهدیدی که در عمل چراغ سبز به نهادهای امنیتی و سرکوبگر برای تشدید برخورد با معترضان تلقی میشود که در روزهای گذشته با شلیک گلوله و گاز اشکآور از سوی نیروهای امنیتی روبرو بودهاند.تبلیغاتموضعگیری وکلای دادگستری علیه “سرکوب عریان” در این میان جمعی از وکلای دادگستری همبستگی خود را با مردم معترض ایران اعلام کرده و با انتشار بیانیهای در قبال “سرکوب عریان شهروندان و نقض گسترده حقوق بنیادین آنان” به شکلی “روشن و مسئولانه” موضعگیری کردهاند. در این بیانیه از جمله آمده است: «بر اساس گزارشهای متعدد، مستند و مستقل، نیروهای نظامی و امنیتی با شلیک به سوی مردم معترض، موجب کشته و مجروح شدن شهروندان غیرمسلح شدهاند. این اقدامات، نقض آشکار و فاحش حق حیات، حق تجمع مسالمتآمیز و اصول حاکم بر منع استفاده مرگبار از زور طبق موازین حقوق داخلی و تعهدات بینالمللی حکومت است و مصداق جرایم جدی و غیرقابل اغماض تلقی میشود.» در این بیانیه تأکید شده که “در شرایط سرکوب عریان، ایفای مسئولیت اخلاقی، مدنی و حرفهای وکلا میتواند اَشکال متفاوت و متناسب با شرایط هر فرد داشته باشد؛ از جمله خودداری از مشروعیتبخشی به خشونت، پایبندی به وجدان حرفهای، ثبت و مستندسازی وقایع، و استفاده از ظرفیتهای حقوقی در سطوح مختلف داخلی و بینالمللی”. امضاءکنندگان این بیانیه در موضعگیری خود پنج خواست و نکته را برشمرده و از جمله خواهان پیگرد و مجازات کسانی شدهاند که مسئول شلیک به معترضان، کشتار و مجروحسازی شهروندان هستند. آنان همچنین تصریح کردند: «این بیانیه، یک هشدار حقوقی و اخلاقی روشن است: فرار از مسئولیت، پایدار نیست و نقض حق حیات و سرکوب عریان شهروندان، در حافظه جمعی ثبت شده و در مراجع حقوقی بینالمللی مستند خواهد شد.» این بیانیه از سوی این وکلای دادگستری امضا شده است: فرزانه زیلابی، محمد سیفزاده، رمضان حاجیمشهدی، علی شریفزاده، آزیتا پولادوند، محمود طراوتروی، سعید دهقان، مهرانگیز کار، محمد اولیاییفرد، بهنام داراییزاده، نازلی صدقی، مرضیه محبی، ایمان سلیمانی، سارا قریشی، ماجده بزرگی، امیر مهدیپور، فرشید جهانی، علی هریسچی، پویا شوقی و هوشنگ لطفی.نگرانی سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا از تشدید سرکوبها تشدید خشونت و سرکوب در ایران نگرانیهای بینالمللی را نیز به دنبال داشته است. سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای به نقل از سخنگوی خود نسبت به خشونت علیه معترضان ایرانی ابراز نگرانی کرد و خواستار خویشتنداری نیروهای امنیتی در ایران در برخورد با شرکتکنندگان در تظاهرات مسالمتآمیز شد. این نهاد در بیانیه خود، تظاهرات را “بازتابدهنده مطالبات بسیاری از ایرانیان” خواند و تصریح کرد که اوضاع کنونی و تحولات در سراسر ایران را از نزدیک رصد میکند. در این بیانیه همچین آمده است: «ما نسبت به گزارشهای مربوط به جانباختن و مجروح شدن افراد نگرانیم و از نیروهای امنیتی ایران میخواهیم در برخورد با اعتراضات مسالمتآمیز، حداکثر خویشتنداری را از خود نشان دهند. مقامات به چالشهای اجتماعی-اقتصادی اذعان کردهاند و رسیدگی به این چالشها باید از طریق گفتوگوی فراگیر صورت گیرد، نه با خشونت.» سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا در بیانیه خود مقامات جمهوری اسلامی را فراخواند تا “حق آزادی بیان، آزادی تشکلها و تجمعات مسالمتآمیز را محترم بشمارند، امکان گردش آزاد اطلاعات و دسترسی به اینترنت را فراهم کنند و تمامی افرادی را که به دلیل استفاده مسالمتآمیز از حقوق خود بازداشت شدهاند، فوراً آزاد کنند”. برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 4 ژانویه 2026
در پی اعتراض جمعی از بازاریها و کسبه تهران به افزایش قیمت دلار و بیثباتی در وضعیت اقتصادی، حرکت اعتراضی در شهرها و مناطق مختلف برای بازیابی حقوق اساسی، کرامت انسانی، عدالت، حل مشکلات اقتصادی، خواست دموکراسی و آزادی راه افتاده است.
روز ششم اعتراضات در ایران با برگزاری مراسم خاکسپاری یک معترض ۲۱ ساله در کوهدشت، اظهارات رئیسجمهور آمریکا در حمایت از معترضان، برپایی تجمعات اعتراضی در برخی شهرها از جمله نقاطی از تهران و تهدیدهای مقامات جمهوری اسلامی همراه بود.
امروز ایران در بزنگاهی سرنوشتساز ایستاده است. جمهوری اسلامی، پس از دههها اتلاف و نابودی سرمایههای ملی در مسیر سیاستهای ماجراجویانه و ورشکستهی خود، تورم، فقر، ناامنی، فساد و بیعدالتی را به ابزار سرکوب و وسیلهای برای فرسایش و تحقیر مردم بدل کرده است.
