بنزین

سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، روز سه‌شنبه ۲۴ شهریور بار دیگر احتمال کاهش سهمیه‌های بنزین را مطرح کرد و گفت دولت «امیدوار است» به تغییر دو سهمیه ۱۵۰۰ و سه هزار تومانی نیازی نداشته باشد؛ عبارتی که به‌ جای اطمینان دادن به مردم، نشان می‌دهد کاهش بیشتر سهمیه‌ها یا حذف تدریجی بنزین ارزان همچنان یکی از گزینه‌های دولت است.

دولت مسعود پزشکیان در میانه یکی از شدیدترین دوره‌های فشار اقتصادی بر خانوارهای ایرانی، نرخ سوم بنزین را ۱۰۰ درصد افزایش داد و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، شامگاه یکشنبه ۱۵ شهریور اعلام کرد که از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور، بنزین عرضه‌شده با کارت جایگاه به‌جای لیتری پنج هزار تومان، ۱۰ هزار تومان فروخته خواهد شد.

افزایش شدید کرایه تاکسی‌های اینترنتی در ایران طی روزهای اخیر هزینه رفت‌وآمد را نیز به فهرست بلند مخارجی افزوده است که بخش بزرگی از خانوارهای ایرانی برای تامین آن با مشکل مواجه‌اند. هم‌زمان با اختلال گسترده جی‌پی‌اس، کمبود بنزین و کاهش شمار رانندگان فعال، گزارش‌های مردمی از تهران و چند شهر دیگر نشان می‌دهد

به‌دنبال اظهارات مقام‌های دولتی درباره ضرورت «اصلاح» قیمت بنزین، محسن حاجی میرزایی، رئیس دفتر مسعود پزشکیان، روز دوشنبه، دوم شهریور، به صراحت اعلام کرد که نه تنها قیمت بنزین آزاد در ایران گران می‌شود، بلکه سهمیه بنزین خودروها کاهش می‌یابد.

رئیس سازمان بهینه‌سازی می‌گوید مصرف روزانه بنزین کشور به‌ طور میانگین حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است که از این میزان، حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در پالایشگاه‌های کشور تولید می‌شود و نزدیک به ۹ میلیون لیتر نیز از طریق تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین تأمین می‌شود. بدین ترتیب حتی با تولید بنزین غیراستاندارد پتروشیمی، روزانه ۱۴ میلیون لیتر کسری بنزین در کشور وجود دارد. یک سند محرمانه وزارت نفت که پیشتر به دست صدای آمریکا رسیده بود، نشان می‌دهد حتی در سال ۱۴۰۳ که کسری بنزین تا سطح کنونی نبود، ۲۰ درصد از بنزین کشور را مواد افزودنی غیراستاندارد شیمیایی و پتروشیمی تشکیل می‌داد. نسبت مواد افزودنی به بنزین تولیدی پالایشگاه‌های کشور در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۸ بیش از سه برابر شده بود. از طرفی، این سند نشان می‌داد تنها یک پنجم بنزین تولیدی کشور یورو ۴ و یورو ۵ است؛ اما در تولید همین بنزین نیز از اکتان‌افزای بسیار خطرناک و سرطان‌زای «ام‌تی‌بی‌ای» استفاده شده که سالهاست استفاده از آن در غرب و بسیاری از کشورهای جهان ممنوع شده است. سقاب اصفهانی در ادامه گفت اگر میزان مصرف بنزین خودروهای داخلی مشابه خودروهای روز دنیا بود الان شاهد ناترازی در تولید و مصرف بنزین نبودیم. او گفت بخش بزرگی از مصرف بنزین کشور در موتور خودروهایی هدر می‌رود که «جای دیگر شبیه آن وجود ندارد». این مقام دولتی در ادامه گفت مصرف بهینه بنزین در ایران با توجه به جمعیت، وسعت کشور و میزان جابه‌جایی بار و مسافر باید بین ۵۰ تا ۷۰ میلیون لیتر در روز باشد؛ در حالی که مصرف فعلی حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است. رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی همچنین گفته است اگر به‌جای خودروهای بی‌کیفیت و مونتاژی چینی، کل یک خودروی ژاپنی را وارد کرده بودیم ارزان‌تر درمی‌آمد. او گفت سه سناریو برای بحران بنزین کشور وجود دارد که اولی عرضه بنزین به میزان تولید روزانه کشور است، اما ممکن است این شیوه به ایجاد صف و نابرابری در دسترسی به سوخت منجر شود. سقاب اصفهانی درباره سناریوی دوم اذعان داشت: در این الگو، میزان سوخت در دسترس میان خودروها توزیع می‌شود و مصرف بیش از سهمیه تعیین‌شده، با نرخ غیریارانه‌ای و متناسب با هزینه تأمین یا واردات عرضه خواهد شد. او سناریوی سوم را اختصاص بخشی از بنزین به حمل‌ونقل عمومی بر مبنای پیمایش و توزیع بخش باقی‌مانده میان همه شهروندان دانست و گفت در این روش، به جای آنکه سهم یارانه بنزین فقط به دارندگان خودرو اختصاص یابد، امکان توزیع عادلانه‌تر آن میان مردم فراهم می‌شود. برگفته ای از سایت صدای امریکا بخش فارسی، 16 اگوست 2026

اجرای طرح عرضه بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در استان کرمان که از نخستین ساعت بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد آغاز شده بود، ساعتی پس از اجرا متوقف شد.

گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی از چند شهر استان مازندران نشان می‌دهد که از شامگاه دوشنبه ۱۹ مرداد، بسیاری از جایگاه‌ سوخت‌ها برای هر خودرو حداکثر ۱۰ لیتر بنزین عرضه می‌کنند؛ محدودیتی که به تشکیل صف‌های طولانی مقابل پمپ‌بنزین‌ها منجر شده و نشانه دیگری از گسترش بحران تامین سوخت در ایران است.