به گفته محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، تهران تا زمانی که شرایط تفاهمنامه امضاءشده میان ایران و ایالات متحده محقق نشود، وارد هیچ مذاکرهای درباره موضوعات دیگر نخواهد شد.»
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر گزینههای مربوط به بازگشت به یک جنگ تمامعیار علیه جمهوری اسلامی را بررسی کرده، اما تاکنون تصمیمی برای پیشبرد این گزینه نگرفته است.
بر اساس این گزارش، مقامهای ارشد دفاعی آمریکا در نشستی، گزینههای مختلف نظامی برای “به پایان رساندن کار” را به ترامپ ارائه کردهاند. با این حال، ترامپ گفته که نگران است، ازسرگیری یک درگیری نظامی گسترده، شانس دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک و نیز برچیدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
والاستریت ژورنال همچنین گزارش داده که ترامپ آمادگی دارد مذاکرات غیرمستقیم با ایران که در قطر جریان دارد، حتی پس از پایان مهلت ۶۰ روزه تعیینشده در ۱۸ اوت نیز ادامه یابد.
این گزارش میافزاید رئیسجمهور آمریکا در عین حال موافق ادامه حملات محدود به اهداف جمهوری اسلامی است، البته اگر تهران مفاد توافق موقت کنونی را نقض کند؛ موضوعی که به نوشته این نشریه، در هفتههای اخیر بارها رخ داده است.
ایران روز گذشته اعلام کرد با مقامهای ارشد آمریکایی که به منطقه سفر کردهاند دیدار نخواهد کرد. این اظهارات چشمانداز دستیابی به توافق را با ابهام بیشتری روبرو کرده است.
مقامهای ایرانی همچنین گفتهاند دو طرف پیش از ورود به موضوعاتی دشوارتر چون احتمال اعمال محدودیت بر برنامه هستهای ایران، باید درباره مفاد آتشبسی که دو هفته پیش امضا کردهاند، به توافق برسند.
به نوشته والاستریت ژورنال، این تحولات نشان میدهد تهران و واشنگتن همچنان بر سر ارکان اصلی چارچوب اولیه توافق اختلافات جدی دارند. این چارچوب، رفع محدودیتهای ایران بر عبور و مرور در تنگه هرمز را در برابر مشوقهای مالی پیشبینی کرده و یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکره با هدف دستیابی به یک توافق صلح دائمی در نظر گرفته است.
بر اساس این گزارش، عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز تا حدی از سر گرفته شده است. پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از این آبراه حیاتی عبور میکرد.
با این حال، مقامهای ایرانی تاکید دارند که ایران در کنار عمان حق مدیریت تردد در این تنگه را دارد و قصد دارد پس از پایان مهلت ۶۰ روزه، از اواسط ماه اوت، برای عبور کشتیها عوارض دریافت کند.
محمدباقر قالیباف، رئیس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران گفت: «حاکمیت تنگه هرمز متعلق به ایران و عمان است و تردد در این تنگه تابع ترتیباتی است که ایران تعیین میکند.»
در مقابل، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، تاکید کرد واشنگتن اجازه نخواهد داد ایران از کشتیهای عبوری در این آبراه بینالمللی عوارض دریافت کند. او افزود: «اوضاع به هیچوجه به سمتی نخواهد رفت که ایرانیها بتوانند از کشتیهای در حال عبور از تنگه هرمز، عوارض یا حق عبور دریافت کنند.»
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، بر تداوم تلاشهای کشورش برای میانجیگری و حمایت از تمامی مسیرهای گفتوگو که در پی یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی شکل گرفته است، تاکید کرد.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه قطر، این اظهارات در دیدار شیخ محمد با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مطرح شده است.
در این دیدار، طرفین درباره آخرین تحولات مذاکرات جاری میان آمریکا و ایران گفتوگو کردند.
وزارت امور خارجه قطر در بیانیه خود جزئیات بیشتری درباره محتوای این رایزنیها یا موضوعات مطرحشده در نشست منتشر نکرده است.
وزارت خارجه قطر روز سهشنبه ۳۰ ژوئن (نهم تیرماه) اعلام کرده بود که استیو ویتکاف و جرد کوشنر وارد دوحه شدهاند، اما قرار نیست دیدار مستقیمی با مقامهای جمهوری اسلامی داشته باشند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، در گفتوگویی با تلویزیون دولتی ایران که روز سهشنبه نهم تیرماه (۳۰ ژوئن) پخش شد، گفت: «نشستهای کنونی ایران با هدف اجرای تعهدات مندرج در یادداشت تفاهم انجام میشود و تهران تا زمانی که شرایط این تفاهمنامه امضاءشده میان ایران و ایالات متحده محقق نشود، وارد هیچ مذاکرهای درباره موضوعات دیگر نخواهد شد.»
او افزود که ایران در کنار عمان بر تنگه هرمز حاکمیت دارد و هرگز بر سر حقوق خود در این آبراه راهبردی مصالحه نخواهد کرد.
به گفته قالیباف، بر اساس مفاد یادداشت تفاهم، عبور بدون پرداخت هزینه از تنگه هرمز “تنها برای مدت ۶۰ روز” امکانپذیر است.
رئیس هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی در این گفتوگو اظهار داشت: «ما مسیر گفتوگو را دنبال میکنیم، اما اگر گفتوگو به مرحله اجرا نرسد، برای جنگ نیز آمادهایم و متناسب با آن پاسخ خواهیم داد.»
قالیباف در بخش دیگری از این مصاحبه با اشاره به وضعیت صادرات نفت ایران گفت این کشور در دورهای که بنادرش تحت محاصره و انسداد آمریکا قرار داشت، قادر به صادرات هیچ مقدار نفت نبود.
او افزود: «از روزی که محاصره برداشته شد تا امروز، بیش از ۴۰ میلیون بشکه نفت صادر کردهایم.»
قطع ناگهانی پخش مصاحبه قالیباف
پخش گفتوگوی ضبطشده محمدباقر قالیباف به صورت ناگهانی و بدون ارائه هیچ توضیحی متوقف شد.
قالیباف پیش از قطع شدن برنامه، در حال توضیح درباره روند آزادسازی منابع ارزی ایران بود.
به نقل از سایت خبری عصر ایران، پس از این اتفاق، مرکز رسانه مجلس با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد این گفتوگو در راستای اجرای دستور رهبر جمهوری اسلامی مبنی بر پیگیری شروط تعیینشده در یادداشت تفاهم اسلامآباد انجام شده و نسخه کامل آن بیش از دو ساعت پیش از زمان پخش در اختیار سازمان صداوسیما قرار گرفته بود.
در این اطلاعیه آمده است که مصاحبه بهصورت ضبطشده تهیه شده بود و در صورتی که تصمیمی برای حذف یا پخش نشدن بخشی از آن وجود داشت، انتظار میرفت مسئولان سازمان صداوسیما موضوع را با مرکز رسانه مجلس هماهنگ کنند، اما پخش مصاحبه بدون هیچگونه اطلاع قبلی از میانه برنامه متوقف شد.
مرکز رسانه مجلس همچنین جزئیات بخشهای پخشنشده این گفتوگو را منتشر کرد. بر اساس این اطلاعیه، قالیباف در قسمتهای حذفشده درباره موضوعاتی از جمله “پاسخ به ادعای بازرسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سایتهای ایران”، “جزئیات پیگیری آزادسازی داراییها و اموال بلوکهشده ایران”، “اعتبار ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی که در متن تفاهم پیشبینی شده”، “پاسخ به ادعاهای دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمریکا” و همچنین “تبیین پیام راهبردی رهبر جمهوری اسلامی در ۲۸ خرداد” سخن گفته بود.
رسانه رسمی وابسته به قالیباف نیز با انتشار اطلاعیهای مشابه، ضمن تایید توقف ناگهانی پخش مصاحبه، اعلام کرد تماسهای متعدد مخاطبان و خبرنگاران درباره علت این اتفاق، باعث انتشار فهرست محورهای بخشهای پخشنشده شده است.
تا زمان تنظیم این گزارش، سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی هیچ توضیحی درباره علت توقف پخش این گفتوگو یا سرنوشت بخشهای حذفشده آن منتشر نکرده است.
برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 1 جولای 2026