مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید که بازرسی از تاسیسات هستهای در ایران بهزودی آغاز میشود و اولویت اصلی، تایید محل نگهداری اورانیوم با غنای بالا است. رافائل گروسی گفت که فرصت زیادی برای از دست دادن وجود ندارد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز سهشنبه ۲۳ ژوئن (۲ تیرماه) از تصویب قطعنامهای در کنگره که خواستار پایان جنگ با ایران است انتقاد کرد و آن را “بیموقع و بیمعنا” خواند. این قطعنامه عمدتاً جنبه نمادین دارد.
ترامپ پس از تصویب این قطعنامه با رأی ۵۰ موافق در برابر ۴۸ مخالف در سنای آمریکا، در شبکه اجتماعی “تروث سوشال” نوشت: «در حالی که من ایران را کاملاً تحت فشار قرار داده بودم، آنها آماده بودند عملاً هر چیزی بدهند و برای اولین بار در دهههای اخیر، احترام شدیدی برای ایالات متحده و رئیس جمهور آن قائل شده بودند؛ سنای آمریکا تصمیم گرفت رأیگیری درباره قانون اختیارات جنگی را در زمانی نامناسب و بیمعنا برگزار کند.»
رئیس جمهور آمریکا ادامه داد که این رأیگیریای “به بزرگترین حامی تروریسم در جهان میگوید ایالات متحده از کاری که من با آنها انجام میدهم خوشش نمیآید و باید آن را متوقف کنم؛ و با این کار، عملاً به دشمن کمک و دلگرمی داده است”.
او بهطور ویژه از چهار سناتور جمهوریخواه انتقاد کرد که همراه با دموکراتها به تصویب این طرح کمک کردند.
قیمت نفت در روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن در معاملات آسیایی همچنان کاهش یافت. دلیل کاهش بهای نفت رفع گرانیها درباره اختلال احتمالی در عرضه نفت است. در همین حال، شرکتهای بزرگ همچنان تحولات مربوط به تنگه هرمز را زیر نظر دارند.
قیمت قراردادهای آتی نفت برنت برای تحویل در ماه اوت با کاهش ۰٫۹۱ درصدی به ۷۶٫۳۸ دلار در هر بشکه رسید.
همچنین قیمت قراردادهای آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) آمریکا برای تحویل در ماه اوت با افت ۰٫۹۴ درصدی به ۷۲٫۵۲ دلار در هر بشکه کاهش یافت.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن از شرکتهای بزرگ نفتی انتقاد کرد و گفت آنها قیمت بنزین را متناسب با کاهش اخیر قیمت نفت خام پایین نیاوردهاند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی “تروث سوشال” نوشت: «شرکتهای بزرگ نفتی قیمتها را در جایگاههای سوخت متناسب با کاهش شدید قیمت نفتی که خودشان خریداری میکنند، کاهش نمیدهند؛ در حالی که این قیمتها مثل پایین افتادن “سنگ” در حال سقوط هستند.»
ترامپ افزود: «به عبارت دیگر این شرکتها از مشتریان سوءاستفاده میکنند. من به وزارت دادگستری آمریکا دستور دادهام که فوراً این موضوع را بررسی کند. قیمت بنزین باید بسیار سریعتر از آنچه تاکنون شاهد بودهایم کاهش پیدا کند.»
کارن یانگ، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی در دانشگاه کلمبیا، اما اظهارات ترامپ را “نمایش سیاسی” توصیف کرد و گفت: «در واقع سازوکار تعیین قیمت بنزین در آمریکا اینگونه عمل نمیکند.»
او در گفتوگو با شبکه خبری سیانبیسی توضیح داد: «مالیاتهای ایالتی و محلی مختلفی بر قیمت بنزین در پمپبنزینهای آمریکا در حال حار اعمال میشوند.»
این پژوهشگر افزود: «به همین دلیل در نهایت قیمتها به عملکرد پالایشگاهها بستگی دارد و معمولاً چند هفته طول میکشد تا کاهش قیمت نفت خام به قیمتهای پالایشگاهی و سپس به قیمت پرداختی مصرفکنندگان منتقل شود.»
بر اساس یک گزارش تحلیلی از شرکت بیمه آلیانس در آلمان، با وجود توافق چارچوبی برای پایان دادن به جنگ ایران، “همچنان حدود ۱۱۵۰ کشتی در خلیج فارس متوقف ماندهاند”.
بزرگترین شرکت بیمه آلمان، ارزش کشتیهای متوقفشده و محمولههای آنها را “حدود ۱۲۵ میلیارد دلار” برآورد کرده است. طبق این ارزیابی، حتی اگر شرایط به حالت عادی بازگردد، رفع کامل این ازدحام و ترافیک دریایی “چندین هفته زمان خواهد برد”.
یوستوس هاینریش، از کارشناسان ارشد بیمه دریایی در شرکت وابسته به “آلیانس کامرشال”، گفت: «حملونقل دریایی به گروگان این درگیری تبدیل شده است.»
او افزود: «سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و همچنین انجمن مالکان کشتی آلمان (VDR) میگویند که هنوز نمیتوانند میزان خطر برای خدمه و کشتیها را بهدرستی ارزیابی کنند. تا زمانی که این وضعیت ادامه داشته باشد، کشتیها نیز حرکت نخواهند کرد.»
بر اساس گزارشی از رسانههای غربی، از ۱۸ ژوئن، یعنی یک روز پس از امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا، تنها ۱۷۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ، به طور متوسط حدود ۱۴۰ کشتی در روز از این آبراه بینالمللی عبور میکردند.
تیم ملی فوتبال ایران برای رویارویی مقابل مصر در مسابقات جام جهانی، زودتر از بازیهای قبلی اجازه ورود به آمریکا را خواهد داشت.
وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) در بیانیهای اعلام کرد که مقامهای مهاجرتی این کشور به تیم ملی فوتبال ایران اجازه خواهند داد دو روز پیش از دیدار روز جمعه مقابل مصر وارد ایالات متحده شود؛ اقدامی که نسبت به محدودیتهای قبلی تا حدی تسهیلی برای ورود تیم ملی ایران به آمریکا محسوب میشود.
پیش از این، به تیم ملی ایران که در مکزیک اردو زده بود، اجازه داده میشد تنها یک روز پیش از هر مسابقه از مکزیک وارد آمریکا شود.
با این حال، این تیم همچنان موظف است در شامگاه روز مسابقه خاک آمریکا را ترک کند. بازیکنان ایران پس از نخستین دیدار خود برابر نیوزیلند از این موضوع گلایه کرده بودند که بلافاصله پس از پایان بازی، از آنها خواسته شده بود هرچه سریعتر رختکن و خاک ایالات متحده را ترک کنند.
تیم ملی ایران در دو بازی نخست خود به دو تساوی دست یافته است و پیروزی مقابل مصر صعود این تیم به مرحله حذفی را قطعی خواهد کرد.
وزارت امنیت داخلی آمریکا در بیانیه خود تأکید کرد: «تدابیر و پروتکلهای کلی امنیتی تغییری نکرده است. ما همچنان متعهد هستیم که امنترین شرایط ممکن را برای بازیکنان، اعضای کادر فنی و هواداران این رقابتها فراهم کنیم.»
عمان اعلام کرد که با سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) برای ایجاد یک کریدور دریایی موقت جهت عبور کشتیهایی که قصد تردد از تنگه هرمز را دارند، هماهنگی کرده است. این خبر را خبرگزاری رسمی عمان منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش، کشتیهایی که مایل به استفاده از این مسیر موقت هستند باید پس از هماهنگی با سازمان بینالمللی دریانوردی، مطابق مختصات و مسیرهایی که از سوی این سازمان و مقامهای عمانی اعلام میشود، حرکت کنند.
هدف از این اقدام، تضمین آزادی کشتیرانی در این آبراه راهبردی و حساس، مطابق با قوانین بینالمللی و حقوق دریاها عنوان شده است؛ قوانینی که بر اصل آزادی عبور و مرور دریایی تأکید دارند و دریافت عوارض یا هزینه برای عبور از این مسیر را مجاز نمیدانند.
از سوی دیگر آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، اعلام کرد این “عملیات گسترده” با همکاری ایران، عمان، ایالات متحده، سایر کشورهای ساحلی منطقه و همچنین صنعت کشتیرانی انجام خواهد شد.
او افزود: «ما تضمینهای امنیتی لازم را دریافت کردهایم و شرایط لازم برای ناوبری ایمن را بهطور کامل بررسی و تأیید کردهایم تا از این عملیات پشتیبانی شود.»
هفته گذشته یک توافق موقت برای پایان دادن به درگیریها امضا شد، اما آمریکا و ایران همچنان بر سر جزئیات تفاهمنامه و اجرای با یکدیگر اختلاف نظر دارند.
روبیو: آمریکا اخذ عوارض برای عبور از تنگه هرمز را نمیپذیرد
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه ۲۳ ژوئن اعلام کرد که واشنگتن دریافت هرگونه عوارض یا هزینه از سوی ایران برای عبور از تنگه هرمز را نخواهد پذیرفت. این اظهارات در حالی مطرح شد که اختلافات بر سر این آبراه حیاتی، بازرسیهای هستهای و برنامه موشکی، نشانههای اولیه تنش در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه را آشکار کرده است.
روبیو هنگام ورود به امارات متحده عربی، که نخستین مقصد سفر منطقهای او بود، گفت: «این یک آبراه بینالمللی است. هیچ کشوری اجازه ندارد در یک آبراه بینالمللی عوارض یا هزینه عبور دریافت کند.»
بر اساس اعلام وزارت امور خارجه آمریکا، روبیو در طول این هفته با متحدان آمریکا در کشورهای امارات متحده عربی، کویت و بحرین دیدار خواهد کرد. محور گفتوگوها شامل تفاهمنامه میان آمریکا و ایران و همچنین موضوع تأمین امنیت و حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز خواهد بود.
مجلس سنای آمریکا روز سهشنبه ۲۳ ژوئن (۲ تیرماه) قطعنامهای را که پیشتر در مجلس نمایندگان تصویب شده بود و هدف آن محدود کردن اختیارات رئیس جمهور ترامپ در قبال ایران است، تصویب کرد. این نخستین بار است که چنین طرحی از هر دو مجلس کنگره عبور میکند و بهعنوان یک انتقاد از نحوه مدیریت این درگیری توسط رئیس جمهور تلقی میشود.
این قطعنامه با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف به تصویب رسید. چهار سناتور جمهوریخواه به همراه اکثر سناتورهای دموکرات از این طرح حمایت کردند. در مقابل، جان فترمن، سناتور دموکرات از پنسیلوانیا، به آن رأی مخالف داد. دو جمهوریخواه دیگر، میچ مککانل و دیو مککورمیک نیز در رأیگیری شرکت نکردند.
این قطعنامه رئیس جمهور را موظف میکند که “نیروهای مسلح ایالات متحده را از هرگونه درگیری با جمهوری اسلامی ایران خارج کند”، مگر آنکه کنگره رسماً اعلام جنگ کرده یا استفاده از نیروی نظامی را مجاز دانسته باشد. این طرح از نوع قطعنامههای به اصطلاح “همزمان یا فوری” است و بنابراین برای اجرایی شدن به امضای رئیس جمهور نیاز ندارد. طبق “قانون اختیارات جنگی” مصوب سال ۱۹۷۳، رئیس جمهور باید نیروهای نظامی را از درگیریها خارج کند “مگر کنگره از طریق یک قطعنامه همزمان چنین دستوری را صادر کند”.
با این حال، احتمالاً قطعنامه تصویبشده در روز سهشنبه بیشتر جنبه نمادین خواهد داشت؛ زیرا دولت آمریکا استدلال میکند که در حال حاضر نیروهای آمریکایی در هیچ درگیری مستقیمی با ایران مشارکت ندارند. برخی مقامهای دولت نیز قانون اختیارات جنگی را مغایر قانون اساسی آمریکا میدانند.
دونالد ترامپ شامگاه سهشنبه در شبکه اجتماعی “تروث سوشال” بهشدت از تصویب این قطعنامه انتقاد کرد و آن را “بیمعنا و در زمانی نامناسب” توصیف کرد.
او نوشت: «چهار جمهوریخواه بازنده همراه با دموکراتها رأی دادند و ایرانیها از افراد من پرسیدند: “این دیگر چه معنایی دارد؟” این سناتورها فقط کار مرا دشوارتر کردهاند، اما به هر حال کار را به سرانجام میرسانم، چون همیشه همین کار را میکنم.»
گرگوری میکس، نماینده دموکرات نیویورک و عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان که این طرح را ارائه کرده بود، اعلام کرد که قصد دارد “تمام مسیرهای قانونی ممکن را بررسی کند تا اطمینان حاصل شود قوه مجریه به خواست کنگره پایبند میماند”.
او پس از تصویب این طرح در سنا گفت: «صرفنظر از آنچه ترامپ میگوید، این اقدام بر اساس قانون اختیارات جنگی الزامآور است. کنگره هرگز این جنگ ناموفق را مجاز اعلام نکرده و رئیس جمهور نیز طبق قانون اساسی اختیار ندارد بدون رضایت ما آن را بهطور نامحدود ادامه دهد.»
چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در سنا، پیش از رأیگیری از جمهوریخواهان خواست به دموکراتها بپیوندند و از این قطعنامه حمایت کنند. او گفت این رأیگیری فرصتی است تا “بار دیگر مشخص شود جمهوریخواهان خواهان ادامه جنگ فاجعهبار ترامپ هستند یا نه”.
شومر افزود: «جمهوریخواهان میتوانند پشت درهای بسته هر چقدر میخواهند از جنگ ترامپ، پنهانکاری او و توافق فاجعهبارش با ایران انتقاد کنند، اما تنها راه پایان دادن قطعی به این جنگ، اقدام عملی آنهاست.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه ۲۳ ژوئن (۲ تیرماه) در گفتوگویی اختصاصی با شبکه “اناچ کی” در توکیو مطرح کرد که این نهاد بهزودی بازرسی از تأسیسات هستهای ایران را انجام خواهد داد.
ایالات متحده اعلام کرده است که ایران پس از مذاکرات سطح بالا میان آمریکا و ایران، که بر اساس یک یادداشت تفاهم برای پایان دادن به درگیریهای میان دو کشور انجام شد، با بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این کشور موافقت کرده است.
گروسی گفت که بازرسیها انجام خواهند شد. او افزود: «ما معتقدیم هرچه زودتر بهتر است، بهویژه از آنجا که این توافق دارای یک بازه زمانی ۶۰ روزه است؛ بنابراین باید بدون اتلاف وقت زیاد کار خود را آغاز کنیم.»
او گفت که اولویت اصلی، تأیید محل نگهداری اورانیوم با غنای بالا است. او اشاره کرد که آژانس تصوری از محل احتمالی این مواد دارد، اما مهم است که ایران مکان دقیق آن را به آژانس اعلام کند.
گروسی افزود که “برخی از انبارها مورد حمله قرار گرفته و تا حدی تخریب شدهاند؛ بنابراین ممکن است آژانس نیاز داشته باشد راههای دسترسی به این مواد را بررسی کند”.
او همچنین اعلام کرد که آژانس بهزودی با طرف ایرانی گفتوگو خواهد کرد تا زمانبندی و سایر جزئیات مربوط به بازرسیها مشخص شود.
گروسی تأکید کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک سازمان مستقل است و بازرسیها را بهصورت مستقل انجام خواهد داد. با این حال، او گفت: «اگر ایران بخواهد از ایالات متحده یا ناظران دیگری دعوت کند، موضوع دیگری است.»
او افزود: «ما پیشبینی نمیکنیم که کسی لازم باشد به ما کمک کند یا بر ما نظارت داشته باشد.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ماه ژوئن سال گذشته به سایتهای هستهای ایران حمله کردند، قادر به انجام بازرسی در ایران نبوده است.
اوایل این ماه، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی قطعنامهای را تصویب کرد که از ایران میخواهد اطلاعات مربوط به اورانیوم غنیشده خود را ارائه کرده و بازرسیهای آژانس را بپذیرد
برگرفته ای از سایت دویچه وله فارسی، 24 ژوئن 2026