فرهنگ و هنر

ادوارد پولاک اتریشی که به دعوت امیرکبیر برای تدریس در دارالفنون به ایران آمده بود این نان را «اعیانی» می‌خواند؛ نانی شهری که پس از گذشت دو سده همچنان از دیگر نان‌های رایج گران‌تر است

در قلب بافت تاریخی شهر شیراز، مجموعه‌ای از بناهای به‌جامانده از دوران زندیه قرار دارند که یادگار فرمانروایی کریم‌خان زند هستند و با نام «مجموعه زندیه» شناخته می‌شوند. ارگ کریم‌خانی، دیوان‌خانه، موزه پارس، مسجد و بازار وکیل و گرمابه وکیل از مهم‌ترین بناهای این مجموعه‌اند. همه این بناها علاوه بر ارزش تاریخی، به سبب ویژگی‌های معماری و جایگاهشان در هویت شهری شیراز، ظرفیت لازم را برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو دارند

چهارم شهریور در تقویم زرتشتی که «شهریورروز از شهریورماه» نام دارد، با جشن «شهریورگان» از جشن‌های دوازدگانه سال ایران باستان مصادف است. مفهوم اصلی این جشن نزد ایرانیان باستان، «شهریاری بر نفس» و دستیابی به «شهر آرمانی» است و ایرانیان باستان این روز را با آیین‌ها و آدابی ویژه‌ گرامی می‌داشتند.

روز تاجگذاری محمدرضا شاه پهلوی احتمالا آخرین باری بود که «ترمه» در یکی از بالاترین صحنه‌های سیاسی ایران ظاهر شد. در روز تاجگذاری، شاه مانند پدرش رضاشاه لباس رسمی نظامی بر تن داشت، اما ردای بلند ترمه‌ای که روی آن قرار گرفت، یادگار هنری دنیای کهن بود؛ جهانی که در آن پارچه نشانه قدرت، مرتبه، ثروت و پیوند با دربار به شمار می‌رفت.

باستان‌شناسان تاکنون شمار قابل‌توجهی از این سنگ‌نگاره‌ها را در محدوده مرودشت شناسایی کرده‌اند و جست‌وجو برای یافتن نمونه‌های دیگر همچنان ادامه دارد. در یکی از تازه‌ترین یافته‌ها، نقشی بسیار کوچک از یک پرنده کنار سنگ‌نوشته‌ای پهلوی، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است.

از شهریورماه ۱۳۸۴ که دولت نهم اساسنامه صندوقی موسوم به «احیا و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی» را تصویب کرد، تاکنون ده‌ها بنا و محوطه تاریخی ایران با عنوان‌هایی چون «صیانت»، «مرمت» و «احیا» به سرمایه‌گذاران یا مجموعه‌های وابسته به حاکمیت واگذار شده‌اند.

جام جهانی فوتبال امسال نام «یامال» بازیکن نوزده‌ساله اسپانیایی را بر سر زبان‌ها انداخت؛ نامی که در اصل همان «جمال» است و به ریشه‌های مراکشی او بازمی‌گردد. همان‌طور که خواننده محبوب اختتامیه جام جهانی «شکیرا» نیز میراث لبنانی خود را در نامش حمل می‌کند.

شامگاه ۱۶ مرداد، آتش سال نو دیلمی در کوهپایه‌های البرز روشن می‌شود تا بخشی از مردم این مناطق برای استقبال از آیینی کهن در روز بعد آماده شوند. سال نو گاه‌شماری دیلمی، که در نواحی کوهستانی گیلان و بخش‌هایی از البرز رواج داشته است، ۱۷ مرداد است و امسال، با افروختن آتش «نوروزبَل»، سال ۱۶۰۰ دیلمی فرا می‌رسد.

در شلوغی جنگ و دهها بدبختی و ترس از نابودی میراث فرهنگی، حکومتی ها از استاندار گرفته تا مدیرکل میراث فرهنگی لرستان، به بهانه عملیات عمرانی، دست به کار ویرانی یکی از مهمترین آثار تاریخی ایران هستند

هفتم ماه مرداد در تقویم جلالی، به نام «جشن امرداد» شناخته می‌شود؛ جشنی دیرینه که در اسطوره‌ها و باورهای کهن سرزمین ایران ریشه دارد. این آیین باستانی همچون دیگر جشن‌های ایران پیش از اسلام، تنها مراسمی ساده برای شادی نیست، بلکه آیینه‌ای‌ است که جهان‌بینی نیاکان ما درباره زندگی، طبیعت و هستی را بازتاب می‌دهد.