نت بلاکس

پس از گذشت بیش از سه روز از قطعی سراسری اینترنت در ایران، اکنون گزارش‌هایی منتشر شده است که نشان می‌دهد حکومت ایران با استفاده از سیستم‌های جنگ الکترونیک (جمرهای نظامی) دسترسی به اینترنت ماهواره‌ای «استارلینک» را نیز مختل کرده است.

فاکس‌نیوز می‌نویسد، رژیم ایران یک «کلید قطع اینترنت» (kill switch) فعال کرده تا سرکوب خیزش ملی را پنهان کند. آلپ توکر، مدیرعامل نت‌بلاکس، به فاکس نیوز دیجیتال گفت: «این جنگ ایران علیه جمعیت خودش با استفاده از ابزارهای دیجیتال است». او افزود: «این اقدام تدریجی ابتدا بخش‌هایی از کشور را در بر گرفت و نهایتا کل کشور را شامل شد، و دولت حاضر است چنین اقدامی را برای مدت طولانی ادامه دهد.» توکر ادامه داد: «رژیم تلاش خواهد کرد جنایاتی که ممکن است مرتکب شده باشد را پنهان کند، بنابراین این خاموشی ممکن است برای روزها یا هفته‌ها ادامه داشته باشد.» توکر گفت: «کلید قطع واحد، مکانیسم سانسور است که به صورت مرکزی توسط رژیم کنترل می‌شود.» او توضیح داد: «اکنون می‌دانیم که همه این‌ها در یک عملیات یک‌مرحله‌ای متمرکز شده است و این مکانیزم کاملا از بالا به پایین است.» توکر گفت این فناوری از زمان جنگ سرد در حال توسعه بوده و به رژیم امکان می‌دهد ترمینال‌های زمینی را در ارسال‌های ماهواره‌ای شناسایی و ردیابی کند. برخی دولت‌ها از چنین کلید قطع‌هایی در اتاق‌های عملیات سایبری خود استفاده می‌کنند. او اضافه کرد: «در سال ۲۰۱۹، برای مثال، خاموش‌کردن اینترنت برای کسب‌وکارها یک‌به‌یک و شهر به شهر، کاری دشوار و وقت‌گیر بود.» نت‌بلاکس اعلام کرد که خاموشی فعلی یکی از شدیدترین موارد ثبت‌شده در ایران است. توکر گفت: «ما در حال رصد قطع تقریبا کامل اینترنت در سراسر ایران هستیم و اتصال کمتر از ۲٪ سطح عادی است.» او افزود: «این اختلال سراسری است و تقریبا همه خدمات، تمام ارتباطات و جنبه‌های زندگی را تحت تأثیر قرار داده، فراتر از موبایل و کامپیوتر.» او ادامه داد: «بانک‌ها و خدمات ضروری نیز تحت تأثیر هستند و ارتباطات داخلی بسیار محدود است، بنابراین مردم قادر به تماس با خارج نیستند و هیچ‌کس امکان برقراری ارتباط ندارد.» با وجود محدودیت‌های شدید، برخی کانال‌های ارتباطی ممکن است در دسترس باشند. توکر گفت: «چند راه ارتباطی وجود دارد، بنابراین امکان برقراری ارتباط با نزدیکان در مرزها از طریق وای‌فای یا خدمات موبایل که مرزها را می‌گذرانند (رومینگ)، وجود دارد.» او افزود: «گاهی امکان عبور از خدمات ثابت نیز وجود دارد، اما این روزبه‌روز نادرتر شده و دیگر گزینه‌ای قابل اعتماد نیست.» او همچنین گفت: «دسترسی از طریق اینترنت ماهواره‌ای، به‌ویژه شبکه استارلینک، نیز ممکن است، اما تجهیزات آن توسط رژیم ایران ممنوع است.» توکر ادامه داد: «فناوری که رژیم ایران برای ردیابی ارتباطات استفاده می‌کند، اساسا فناوری ضدجاسوسی است.» او گفت: «این اقدامات معمولا توسط سخت‌گیرترین رژیم‌ها و دولت‌های کنترل‌کننده اعمال می‌شود که هدفشان خاموش‌کردن و سرکوب جمعیت خود است.» او افزود: «نت‌بلاکس اختلال مشابه چندهفته‌ای در سال ۲۰۱۹ را ثبت کرده است که طی آن هزاران نفر کشته شدند، و این اقدام همچنین در ۲۰۲۲ هنگام اعتراض‌ها به قتل مهسا امینی انجام شد.» توکر گفت: «در حوادث گذشته، دولت تلاش می‌کرد حداقلی از خدمات را در دسترس نگه دارد. اما در این مورد اخیر، همه چیز کاملا قطع شد که نشان می‌دهد رژیم ترسیده و ریسک نمی‌کند تا اطلاعات به خارج برسد.» رئیس‌جمهور ترامپ روز جمعه به رهبران ایران درباره استفاده از خشونت علیه معترضان هشدار داد و گفت ایران در «مشکل بزرگی» قرار دارد: «امیدوارم معترضان در ایران ایمن باشند، چون اینجا الان جای بسیار خطرناکی است. بهتر است شلیک نکنید، چون ما هم شلیک خواهیم کرد.» توکر گفت: «ایالات متحده تا کنون از دموکراسی در ایران حمایت کرده که در این شرایط اقدامی مثبت است.»او افزود: «از خارج کار زیادی نمی‌توان انجام داد، اما مهم است که تلاش‌های مثبت حمایت شوند. اینترنت آزاد و باز در ایران و سایر کشورها می‌تواند دموکراسی را تقویت و آزادی‌های اساسی را حمایت کند.» برگرفته ای از سایت ایندیپندنت فارسی، 11 ژانویه 2026