Today_talk
یکی از مهمترین مباحث در علوم سیاسی معاصر، رابطه میان تهدید خارجی و ثبات داخلی یا بقای حکومتها است. برخلاف برداشت کلاسیک که جنگ را نتیجه تعارض میان دولتها میداند، بخش مهمی از ادبیات جدید علوم سیاسی نشان میدهد که حکومتها گاه از بحرانهای خارجی برای سرکوب تنشهای داخلی یا مدیریت بحرانهای ناشی از ناکارآمدی و فقدان مشروعیت بهره میگیرند.
نظریهی سیاسی «کنشگران مرزی»، ایدهای متعلق به فرهیختهی گرانقدر، «مقصود فراستخواه» است. فراستخواه این نظریه را از حوالی سالهای ۱۳۸۹ به بعد در آثار و فرصتهای گوناگونی مطرح ساخته بود. اما دستآخر با انتشار کتاب «کنشگران مرزی»، این نظریه را به شکلی منسجم و قابل تحسین سامان داده و در اختیار جامعهی ایران قرار داد.
در روزهایی که آتش جنگ بر فراز ایران سایه افکنده و دامنهء درگیریها هر روز گستردهتر میشود، طبیعی است که افکار عمومی تنها نگران بمبارانها نباشد؛ بلکه از خود بپرسند که هدف نهایی سیاست مداران امریکا از این جنگ چیست؟
افول اخلاقی غرب دیگر موضوعی برای گمانهزنی نیست؛ بلکه واقعیتی جمعیتی، فرهنگی و معنوی است که خود را در کاهش نرخ زاد و ولد، فرسایش اعتماد تمدنی، و سازش خفتبار با ایدئولوژیای نشان میدهد که در بنیاد با میراث عصر روشنگری دشمن است.
تجربه کشورهایی که دوران پس از یک بحران بزرگ (جنگ خارجی یا داخلی، دیکتاتوری…) را به زمانی برای توسعه و پویایی جدید اجتماعی تبدیل کردند بسیار متفاوت است. در کنار چند و چون برخورد با گذشته، امر مشترک در میان بسیاری خلق روایتهایی است که زمینهساز شکلگیری انگاره جمعی جدیدی درباره سیاست و امید به روزهای بهتر و آینده میشوند.
در تاریخ ملتها، لحظههایی فرا میرسد که زمان دیگر با ساعت و تقویم سنجیده نمیشود؛ با رنج مردم سنجیده میشود. گویی تاریخ نفس خود را در سینه حبس میکند و در انتظار تصمیم یک ملت میایستد. ایرانِ امروز ما، بیش از هر زمان دیگری، در چنین نقطهای ایستاده است.
مفاد تفاهمنامهای که سه ماه بعد از جنگ میان جمهوری اسلامی و آمریکا امضا شد، نشان میدهد طرفین برای دستیابی به یک توافق نهایی با مشکلات بسیار عمیق روبرو هستند، زیرا اصلیترین موارد اختلاف میان دو طرف همچنان پابرجاست.
همزمان با تدارک گسترده برای برگزاری مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، حکومت مذاکرات فشردهای را با آمریکاییها دنبال کرد. هزاران نفر از پرسنل سازمانها و ادارات، اعم از نظامی و غیرنظامی، بههمراه خانوادههایشان برای حضور در مراسم تدفین بسیج شدند، اما بسیاری از آنها معترض بودند که چرا افرادی چون محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی با قاتلان او مذاکره میکنند؟
سرزمینهای زیادی را گردیدهام. در هر سرزمینی، افسانهای را دنبال کردهام. حال، در این سرزمین تاریخی، تکیه داده بر گلشن درخت گردویی، به افسانه آرش فکر میکنم.
علی خامنهای!
گویا قرار است برای تو مراسم به خاک سپاری باشکوه برگزار کنند. شاید خیابانها را سیاهپوش کنند، رسانههای حکومتی ساعتها مرثیه بخوانند و تو را «رهبر امت» بنامند. اما هیچ تشییع باشکوهی نمیتواند صدای مادرانی را خاموش کند که سالهاست هر شب نام فرزندانشان را در سکوت زمزمه میکنند.
