یادداشت روز

گاهی یک اختلاف، نه بر سر «چه گفته شد»، بلکه بر سر «چه کسی حق گفتن داشت» است. آنچه این روزها در مجلس خبرگان رخ داد، بیش از آنکه نزاعی بر سر یک بیانیه باشد، پرده‌برداری از ترک‌هایی است که سال‌ها زیر لایه‌های سکوت پنهان مانده بودند.

در سال‌های اخیر و به‌ویژه در دوره‌های بحرانی اقتصادی و حتی پس از بحران‌های اقتصادی و شوک‌های ساختاری، بازار کار ایران با یک الگوی تکرارشونده اما عمیق‌ترمواجه شده است؛ «خروج سریع‌تر زنان از اشتغال پایدار، تثبیت حضور آنان در بازار کار غیررسمی و تشدید هم‌زمان فقر و ناامنی شغلی در میان زنان.»

بخش عمده‌ای از محافل سیاسی واشنگتن با دیده تحقیر و تمسخر به توافق آتش‌بس با ایران نگریسته‌اند. پس از بیش از سه ماه جنگ، ایالات متحده و اسرائیل نتوانستند به بسیاری از اهداف خود دست یابند؛ اهدافی که شامل سرنگونی حکومت در تهران و پایان دادن به تهدید بالقوه هسته‌ای ایران بود.

در روزهایی که تحولات بزرگی در روابط جمهوری اسلامی و ایالات متحده رخ می‌دهد، بسیاری از نگاه‌ها به واشنگتن، تهران، بروکسل، بورگن‌اشتوک و  تل‌آویو دوخته شده است.

معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده عملاً به عنوان بیمه‌گر اصلی بقای مرگبارترین حکومت دینی جهان عمل می‌کند. جی‌دی ونس از طریق «تفاهم‌نامهٔ ورسای» و یک بستهٔ عظیم نجات اقتصادی سیصد میلیارد دلاری، به طور فعال دولت اسرائیل را خلع سلاح می‌کند، به آیت‌الله مشروعیت می‌بخشد و میلیون‌ها شهروند ستمدیدهٔ ایرانی را رها می‌کند.

انقلاب‌ها و مبارزان پشت‌سنگرها البته اهمیت داشتند. اما بدون اختراع «ملت»، پول فراوان و زنانی شجاع، این شکل از حکومت تاریخی هرگز به پیروزی نمی‌رسید.

رهبران و ساختارهای نظامی برای توجیه توافق‌نامه‌ها یا شکست‌های نظامی تحقیرآمیز در برابر افکار عمومی و حامیان خود، معمولاً از ابزارهای روانی، تبلیغاتی و راهبردهای خاصی برای «مقبول جلوه دادن» این شرایط سخت استفاده می‌کنند

در مباحث سیاسی، به‌ویژه در شرایطی که یک حکومت با بحران مشروعیت یا کارآمدی روبه‌رو است، سه مفهوم “آلترناتیو”، “هژمونی” و “ائتلاف” اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند. این سه مفهوم به یکدیگر مرتبط هستند و در بسیاری از تحولات سیاسی، موفقیت یا شکست نیروهای مخالف به نحوه شکل‌گیری آنها بستگی دارد.

توافق تهران در ژوئن ۲۰۲۶ را می‌توان نقطهٔ اوج نابودی اعتماد بین‌المللی دانست. دونالد ترامپ دهه‌ها اتحادهای راهبردی را در ازای بقای کوتاه‌مدت سیاسی خود معامله کرد و از واشنگتن تا اورشلیم، رشته‌ای از وعده‌های شکسته بر جای گذاشت.

فرو‌مایگی در فرهنگ ایرانی تنها به معنای پستی اخلاقی نیست. فرو‌مایه کسی است که در لحظه‌های سرنوشت‌ساز، میان منفعت شخصی و خیر عمومی، اولی را انتخاب می‌کند